Danh mục: Tin khoa học công nghệ

Trong cái nắng nhàn nhạt của một buổi sáng đầu đông, chút cảm giác vui mừng của chúng tôi lại ùa về khi bắt tay vào công việc của những người nông dân thu hoạch củ trong khu thí nghiệm nhà lưới của Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Niềm vui đã ở lại trên những ô ruộng củ cải trắng và cà rốt xanh tươi mơn mởn, đẹp tựa như những bức tranh.  Lại càng vui hơn, vì đó là sản phẩm của đề tài nghiên cứu khoa học ĐTĐL.CN – 24/19 “Nghiên cứu các giải pháp khoa học công nghệ thủy lợi, nông lâm kết hợp nhằm cải tạo và khai thác đất cát ven biển phục vụ sản xuất nông lâm nghiệp bền vững vùng Bắc Trung Bộ (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị” của Trường Đại học Thủy lợi. Đây cũng là những thành quả ban đầu của biết bao những suy nghĩ, trăn trở và lo lắng trong suốt 01 năm qua.

Từ những lô đất cát trắng bạt ngàn của Quảng Bình tưởng chừng như “bó tay” và “phó mặc cho tự nhiên”, thì hôm nay đã thấy màu xanh mát mắt của cây trồng

Tăng trưởng của củ cải và cà rốt trên đất cát trắng được cải tạo

Vùng ven biển miền Trung Việt Nam từ xưa đến nay vốn đã là dải đất không được thiên nhiên ưu đãi, lại thường xuyên bị ảnh hưởng nặng nề của thiên tai. Diện tích đất trồng trọt của khu vực (khoảng 215,3 nghìn ha) phần lớn là nhóm đất cát trắng, bạc màu.

‘’Cái màu trắng cứ hừng lên nhức mắt

Đất hiếm hoi mà cát lắm quá chừng’’

Đất cát có vai trò rất lớn trong phát triển kinh tế và đời sống của nông dân khu vực ven biển miền trung nước ta, nhưng vùng đất lại vô cùng khó khăn do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, hạn hán, xâm nhập mặn. Tình trạng nghèo kiệt dinh dưỡng cộng với ảnh hưởng của gió Lào đã khiến cho nhiều vùng đất đang bị bỏ hoang hóa, đời sống của người dân hết sức khó khăn.

‘’Đất mặn, đất chua, đất cằn, đất cỗi

Nắng lửa, gió tây cứ chẳng chịu xa mình

Dãi đất hẹp ơi!, quê mình sao lận đận?
Vất vả dặm trường, khắc nghiệt bởi thiên nhiên’’

Nhằm đưa ra các giải pháp hữu ích giúp cho bà con nông dân có thể sản xuất và tạo thu nhập trên diện tích đất cát trắng đang bị hoang hóa,  đề tài đã tiến hành các nghiên cứu thực nghiệm trong nhà lưới và thí nghiệm đồng ruộng để đưa ra biện pháp cải tạo đất cát trắng trồng các loại cây nông nghiệp ngắn ngày, sử dụng các vật liệu tự nhiên như đất giàu sét, rơm rạ, tro trấu đốt…để giữ được lượng nước tưới cho cây trong vùng cát.

Kết quả thử nghiệm trồng cây nông nghiệp ngắn ngày trên đất cát trắng được cải tạo bằng các vật liệu tự nhiên

Thu hoạch cà rốt và củ cải sau thí nghiệm cải tạo đất

Qua kết quả thực nghiệm cải tạo đất, chúng tôi cho rằng việc phối trộn đất cất với đất nhiều sét và than sinh học hoặc rơm rạ có hiệu quả tốt trong việc tăng khả năng giữ ẩm của đất (lượng nước tưới giảm đi), tăng khả năng giữ chất dinh dưỡng (CEC của đất tăng lên). Với giá thể đất được tạo ra, củ cải trắng và cà rốt đều sinh trưởng tốt, năng suất cao và chất lượng tốt.  Điều này có nghĩa vô cùng quan trọng trong thực tế sản xuất, giải pháp kết hợp giữa thủy lợi với nông lâm nghiệp là hướng đi đúng để cải tạo tính chất của đất cát trắng vùng ven biển, giúp cho bà con nông dân giảm nghèo, yên tâm canh tác trên chính mảnh đất quê hương của mình.

Chúng tôi đặt nhiều niềm tin vào tiềm năng phát triển vùng đất hoang hóa này trong tương lai không xa!

Nhóm đề tài Cải tạo đất

Nguồn: Website khoa Kỹ thuật tài nguyên nước

http://kttnn.tlu.edu.vn/

“Mỗi hòn đảo là một chiến hạm không thể bị đánh chìm” câu nói của một Giáo sư đáng kính của Trường Đại học Thủy lợi là động lực để thầy trò khoa Kỹ thuật biển (cũ) của Trường Đại học Thủy lợi hăng hái tham gia vào nghiên cứu đề xuất các giải pháp tôn tạo các đảo nổi xa bờ cách đây vài năm.

Hầu hết các đảo xa bờ của Việt Nam đều có diện tích rất hạn chế nhưng lại đóng vai trò vô cùng quan trọng về quốc phòng an ninh và phát triển kinh tế. Do vậy, việc nghiên cứu giải pháp tôn tạo, mở rộng bãi đảo mang ý nghĩa thiết thực về cả mặt lý luận và thực tiễn. Các khối bê tông rỗng giảm sóng đã được nghiên cứu lựa chọn để sắp xếp theo một số sơ đồ tương tự như hệ thống mỏ hàn, đê chắn sóng… nhằm giảm năng lượng sóng, dòng chảy. Hệ quả là quá trình vận chuyển vật liệu trầm tích quanh đảo bị tác động theo những yêu cầu có chủ đích nhằm gia tăng khả năng bồi tụ ở vùng lặng sóng phía sau công trình, dần dần nâng cao và mở rộng bãi đảo.

Hiện trạng một đảo nổi xa bờ ở biển Đông, Việt Nam

Khối bê tông rỗng giảm sóng mang đặc điểm kết hợp giữa đê ngầm và các rạn san hô tự nhiên. Các khối này thường được bố trí trực tiếp trên đáy biển gần bờ, nhằm giảm năng lượng sóng, dòng chảy và tạo nơi cư trú cho sinh vật biển cũng như kích thích sự phát triển của san hô. Giải pháp này đã được ứng dụng rất hiệu quả ở nhiều vùng biển trên thế giới như khu vực nam biển Caribbe, Curacao, Indonesia, Mỹ… và góp phần cải thiện hệ sinh thái, môi trường khu vực ven bờ.

Một số lượng lớn các thí nghiệm mô hình vật lý tỷ lệ nhỏ đã được thực hiện nhằm mô phỏng sự làm việc của các khối này trên thềm đảo. Các thí nghiệm máng sóng tập trung nghiên cứu xác định khoảng cách từ bờ tới các cụm bê tông rỗng giảm sóng, cách sắp xếp thẳng hàng hay so le… Thí nghiệm bể sóng nghiên cứu đánh giá xu thế biến đổi trường sóng, dòng chảy và dịch chuyển vật liệu trầm tích trên thềm đảo khi bố trí các khối này theo các sơ đồ khác nhau.

Thí nghiệm mô hình vật lý đánh giá hiệu quả làm việc của các sơ đồ bố trí khối bê tông rỗng giảm sóng trong máng sóng và bể sóng

Nghiên cứu các giải pháp tôn tạo các đảo nổi xa bờ đã được Bộ Khoa học và công nghệ nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc và đang được triển khai áp dụng ngoài thực tế, góp phần bảo vệ các đảo thuộc quần đảo Trường Sa./.

P. KHCN

Hội nghị khoa học sinh viên Trường Đại học Thủy lợi là một hoạt động thường kỳ, là sân chơi trí tuệ dành cho sinh viên đam mê nghiên cứu khoa học, giúp khơi gợi sự sáng tạo, rèn luyện các kỹ năng và tư duy nghiên cứu cho sinh viên. Tham gia nghiên cứu khoa học sẽ giúp cho chính các bạn sinh viên thu hẹp khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, gắn lý thuyết với thực hành, gắn kết quả học tập với thực tiễn của xã hội.

Nghiên cứu khoa học sinh viên là nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động đào tạo và nghiên cứu, hỗ trợ hữu hiệu cho hoạt động đào tạo của Nhà trường.

Hội nghị KHSV lần thứ 33 năm 2020 đánh dấu bước chuyển biến mới trong công tác tổ chức, sinh viên nghiên cứu khoa học sẽ được tham dự một diễn đàn khoa học chuyên nghiệp hơn tại Hội nghị KHSV cấp Khoa diễn ra vào ngày 30 tháng 5 năm 2020. Các em sẽ được tham dự phiên toàn thể giới thiệu vài nét mới trong phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên năm 2020, sau phiên toàn thể là các phiên tiểu ban được diễn ra tại các phòng hội thảo ở K1 và Thư viện. Các tiểu ban thuộc các chuyên ngành sẽ tiến hành báo cáo, phản biện trước hội đồng cấp Khoa. Hội nghị KHSV cấp Khoa – hứa hẹn một ngày hội khoa học sinh viên với nhiều đề tài có lĩnh vực nghiên cứu đa dạng, chất lượng cao và giàu tính thực tiễn. 

CHƯƠNG TRÌNH HỘI NGHỊ KHOA HỌC SINH VIÊN CẤP KHOA LẦN THỨ 33 – NGÀY 30 THÁNG 5 NĂM 2020

Thời gian	Phiên toàn thể (tại Hội trường T35)
08h00 – 08h15	Khai mạc Giới thiệu vài nét mới trong phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên năm 2020
08h15 – 08h30	Di chuyển về các tiểu ban
08h30 – 16h30	Phiên tiểu ban (tại khu hội thảo K1 và Thư viện)

SƠ ĐỒ CÁC TIỂU BAN

TT	Tiểu ban	Địa điểm tổ chức
1.	Công trình 1	Room 1 – K1
2.	Công trình 2	Room 2 – K1
3.	Công trình 3	Room 3 – K1
4.	Lý luận chính trị	Room 4 – K1
5.	Kinh tế và Quản lý	Room 5 – K1
6.	Kỹ thuật Hóa học	Room 6 – K1
7.	Kỹ thuật Môi trường và Sinh hóa	Room 7 – K1
8.	Kỹ thuật Tài nguyên nước 1	Room 8 – K1
9.	Kỹ thuật Tài nguyên nước 2	Room 9 – K1
10.	Công nghệ thông tin 1	Room 10 – K1
11.	Công nghệ thông tin 2	Room 11 – K1
12.	Tự động hóa 1	F304 – Thư viện
13.	Tự động hóa 2	F306 – Thư viện
14.	Kỹ thuật Điện	F308 – Thư viện

 

P. KHCN

Các khu du lịch ven biển nói chung và điển hình như quận Đồ Sơn – Hải Phòng, nhiều công trình tường biển đã được xây dựng với hình thức và kết cấu tương đối đơn giản. Ngay phía sau tường là vỉa hè, đường giao thông và nhà cửa. Trong điều kiện triều cường hay có bão, mực nước dâng cao, tương tác giữa sóng và tường diễn ra rất mãnh liệt.

     Đề tài ‘Nghiên cứu chế tạo cấu kiện tường biển có mũi hắt sóng phục vụ xây dựng công trình bảo vệ bờ đảo và bờ các khu đô thị, khu du lịch ven biển’ do Bộ Xây dựng quản lý và trường Đại học Thủy lợi chủ trì thực hiện đã nghiên cứu đề xuất cấu kiện tường biển với mũi hắt sóng nhằm giảm đáng kể lượng sóng tràn, sóng bắn tóe và do đó đảm bảo sự an toàn đối với dân cư, phương tiện giao thông và các công trình xây dựng phía sau tường.

     Ngày 16/5/2020, Hội đồng nghiệm thu đề tài đã có buổi kiểm tra thực địa công trình tường biển thử nghiệm tại quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Tại Đồ Sơn, các cấu kiện mới được thiết kế với chiều cao 1,5 m và  được đặt trên thân đê đá sẵn có. Ba dạng mặt cắt ngang được lựa chọn chế tạo thử nghiệm gồm mặt đứng, mặt nghiêng, và cong. Đặc biệt, mũi hắt sóng có tỉ lệ tương đối lớn so với toàn bộ kích thước tường.

Ván khuôn định hình

Tường biển có mũi hắt sóng tại Hòn Dấu resort

     Đồng thời, Hội đồng cũng đã kiểm tra các ván khuôn mẫu và tham quan mô hình sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn. Đoạn tường thử  nghiệm dài 32 m được đánh giá có tính thẩm mỹ, hài hòa với cảnh quan môi trường xung quanh.  Đơn vị quản lý Hòn Dấu resort khẳng định công trình làm việc ổn định và đã phát huy hiệu quả trong mùa mưa bão vừa qua.

(bài viết kèm một số hình ảnh Hội đồng tại hiện trường ngày 16/5/2020)  

Hải Trung, Thanh Tùng

Ngày 22/5/2020, dưới sự chủ trì của trường Đại học Thủy lợi đã diễn ra Hội thảo khoa học đề tài cấp Nhà nước  ĐTĐL.CN-04/16 “Nghiên cứu công nghệ phát hiện sớm nguy cơ sự cố đê sông , đập đất, đập đá, đập BTTL và đề xuất giải pháp xử lý”  do Trường Đại hoc Thuỷ lợi phối hợp với Viện Thuỷ công –Viện Khoa học Thuỷ lợi Việt Nam thực hiện, PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái – Phó Hiệu trưởng Nhà trường làm chủ nhiệm đề tài. Thời gian thực hiện từ tháng 6/2016, và kết thúc năm 2020. Hội thảo được tổ chức nhằm báo cáo các kết quả đã đạt được của Đề tài, lấy ý kiến đóng góp của các Nhà khoa học để hoàn thiện các nghiên cứu, tiến đến nghiệm thu các cấp trong năm 2020. Hội thảo được tổ chức làm 4 tiểu ban, tiểu ban nội dung Đập bê tông trọng lực, Đập đá vào ngày 22/5/2020 và  tiểu ban nội dung Đập đất, và Đê sông sẽ diễn ra vào ngày 29/5/2020.

Tham dự hội thảo có đại diện các cơ quan quản lý Bộ, Ban, Ngành, các Tổng cục, Cục, Các Viện nghiên cứu, các đơn vị khoa học công nghệ trong trường ĐHTL, các nhà khoa học trong lĩnh vực an toàn đập, nhóm thực hiện đề tài và các đại biểu quan tâm.

Đối với các công trình đê- đập, mất an toàn có thể xảy ra  do (1) Mất an toàn do bản thân công trình bị khuyết tật, hư hỏng, không đáp ứng tiêu chuẩn thiết kế; (2) Mất an toàn do điều kiện biên thay đổi so với thiết kế ban đầu (thủy văn dòng chảy thay đổi, thảm thực vật đầu nguồn suy giảm, hồ chứa bị bồi lắng); (3) Mất an toàn cho hạ lưu nếu xảy ra sự cố. Đề tài này đặt trọng tâm nghiên cứu nguy cơ xảy ra sự cố do chính trong bản thân công trình, tức là tìm giải pháp “khám chữa bệnh cho công trình”. Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các công trình đê từ cấp III trở lên (thuộc 18 tỉnh từ Quảng Ninh đến Hà Tĩnh ) và cống dưới đê, đập đất, đập bê tông trọng lực và đập đá hiện có (không đặt vấn đề cho các công trình làm mới). Đề tài thực hiện hai mục tiêu chính là xây dựng được quy trình, lựa chọn được công nghệ phát hiện sớm nguy cơ sự cố cho công trình và lựa chọn các giải pháp xử lý đối với các nguy cơ sự cố phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam.         

Trong ngày Hội thảo đầu tiên, Nhóm thực hiện đề tài đã báo cáo Một số bài học kinh nghiệm trong thiết kế và thi công đập đá đổ bản mặt bê tông ở Việt Nam; Đánh giá hiện trạng và giải pháp khôi phục hệ thống quan trắc của đập đá đổ; Một số giải pháp phát hiện sớm và xử lý nguy cơ sự cố đập đá đổ bản mặt bê tông – Áp dụng cho Hồ chứa nước Cửa Đạt. Đối với cửa van các công trình thuỷ lợi, các nghiên cứu về Phương pháp thực nghiệm đo hệ số ma sát cối quay cửa van cung, Nghiên cứu thực nghiệm cửa van tràn xả lũ hồ Cửa Đạt và Nghiên cứu xác định “thoát không” của đập đá đổ bản mặt bê tông đã được báo cáo và trao đổi tại Hội thảo, nhận được sự quan tâm và đánh giá cao của đại biểu.

Tại tiểu ban Nội dung Đập bê tông, các tác giả báo cáo Tổng kết, đánh giá về công tác quan trắc đập bê tông ở Việt Nam; Xây dựng Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật công tác quan trắc đập bê tông; Quy trình công nghệ phát hiện sớm các nguy cơ sự cố thấm lớn qua thân đập, khe co giãn, vật chắn nước; nguy cơ thấm lớn, nghiêng lệch ở nền của đập BTTL và giải pháp khắc phục; Quy trình tính toán lập bộ số liệu chuẩn an toàn để đối chiếu với số liệu quan trắc đập bê tông. Các nghiên cứu trên đã được áp dụng cho đập Định Bình tại Bình Định.

Tại phiên thảo luận của Hội thảo, Ban chủ nhiệm đề tài đã nhận được nhiều đánh giá tích cực, những ý kiến trao đổi, đóng góp về chuyên môn, những chia sẻ kinh nghiệm của các chuyên gia, các nhà khoa học trong thực tế đối với sự cố hai loại đập này ở Việt Nam và thế giới. Ban chủ nhiệm đề tài đã lắng nghe và cảm ơn các ý kiến góp ý quý báu của các chuyên gia tham dự hội thảo và sẽ tiếp thu các ý kiến, bổ sung, chỉnh sửa để hoàn thiện các nội dung nghiên cứu Đập bê tông và Đập đá.

Ngày thứ 2 của Hội thảo về Nội dung Đập đất và Đê sông sẽ diễn ra vào ngày 29/5 tại Khu Hội thảo K1, Trường Đại học Thuỷ lợi.

Dưới đây là một số hình ảnh của buổi Hội thảo:

PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái – Chủ nhiệm đề tài phát biểu tại Hội thảo

TS. Hoàng Văn Thắng – Chủ tịch Hội đập lớn, nguyên Thứ trưởng Bộ NN và PTNT trao đổi với báo cáo viên về cửa van công trình thuỷ lợi

Báo cáo nội dung được trình bày trong Hội thảo

PGS.TS Vũ Hoàng Hưng báo cáo tại hội thảo về Quy trình tính toán lập bộ số liệu chuẩn an toàn để đối chiếu với số liệu quan trắc đập bê tông

Ông Nguyễn Tài Sơn chia sẻ những kinh nghiệm về thực tế các đập bê tông lớn ở Việt Nam như Sơn La, Lai Châu

Các nhà khoa học trao đổi tại tiểu ban nội dung Đập đá

Phòng KHCN

 

Bãi biển Mũi Nai là địa điểm du lịch khá nổi tiếng của tỉnh Kiên Giang. Những năm trước, nơi này không để lại ấn tượng với du khách bởi là bãi biển phù sa, cát bùn, nước biển đục. Tuy nhiên, từ năm 2018, với sự tư vấn của Viện Kỹ thuật Công trình, Trường Đại học Thủy lợi,  tỉnh Kiên Giang đã triển khai kế hoạch cải tạo thành bãi cát trắng , kinh phí đầu tư hơn 100 tỷ đồng. Sau khi được cải tạo, bãi biển Mũi Nai đã khoác lên mình bộ áo mới. Bãi biển bùn, nước đục trước kia được thay thế bằng lớp cát trắng mịn, chất lượng nguồn nước theo đó cũng được cải thiện rõ rệt. Nhiều du khách đã bày tỏ sự ngạc nhiên và thích thú trước diện mạo mới của khu du lịch và mong muốn muốn nơi này tiếp tục được quan tâm đầu tư, nâng cấp để trở thành điểm đến du lịch lý tưởng.

Bắt đầu từ mùa du lịch năm 2019 Bãi biển Mũi Nai-Hà Tiên trở nên hấp dẫn, mới lạ với du khách. Mỗi tuần, có hàng chục ngàn du khách chọn khu du lịch Mũi Nai làm nơi dừng chân để vui chơi, thư giãn. Hàng ngày, đến chiều muộn, vẫn còn khá đông du khách tới đây tắm biển. Theo nhiều người kinh doanh dịch vụ du lịch, lượng khách năm nay cao hơn hẳn những năm trước.

 Diện mạo mới của Bãi biển Mũi Nai (ảnh Zing.vn)

Một số thông tin chi tiết về công trình:

–      Đơn vị thiết kế : Trung tâm tư vấn Kỹ thuật biển & Phát triển cảng, Viện Kỹ thuật công trình, Đại học Thủy lợi

–      Thời gian khảo sát, thiết kế công trình : năm 2016-2017

–      Thời gian thi công: 2018-2019

–      Địa điểm dự án: Bãi sau, khu du lịch Mũi Nai, phường Pháo Đài, thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang.

–      Các tham số thiết kế:

+  Tuyến đê ngầm dài 380m bằng ống VĐKT đường kính 2,4m. Cao trình đỉnh đê ngầm là -1,00m. Bên trong tuyến đê bơm cát để nuôi bãi, bãi cát được chia thành 2 phần: phần bãi cao ở cao trình +0,8m, bề rộng tính từ mép bờ kè trung bình khoảng 60m; phần bãi dốc bơm cát tạo độ dốc 20% tơi chân đê ngầm.

+  Đoạn đê khép tuyến phía Bắc dài 60m, khép tuyến phía Nam dài 80m, kết cấu sử dụng ống VĐKT đường kính 1,6m, xếp chèn bao tải cát tạo mái m = 1,5, phía ngoài là lớp đá hộc xếp chặt dày 30cm trên lớp dăm lót 2×4 dày 10cm và vải lọc. Cao trình đỉnh đê là +0,8m.

+  Tuyến đê phụ ngăn cát song song với và cách bờ trung bình 50 – 60 m, tuyến dài 430 m, ống vải địa kỹ thuật bơm cát có chiều cao 0,7 m, cao trình đỉnh đê là +0.0m

+  Thể tích cát bơm tạo bãi: 50000 m³

Một số hình ảnh về quá trình thi công:

a/ Định vị và trải ống vải ĐK trên mặt nước  b/ Thi công bơm cát vào ống

Thi công tuyến ống vải địa kỹ thuật bơm cát

Thi công đê đá khép tuyến

Thi công bơm cát tạo bãi 

Bãi biển Mũi Nai trước và sau khi cải tạo

Một số loại hình vui chơi giải trí kết hợp sau khi hoàn thành công trình (ảnh Zing.vn)

Ngoài cải tạo bãi cát, một số loại hình vui chơi giải trí biển như ca nô nước, dù lượn, thuyền hơi… được doanh nghiệp du lịch quan tâm đầu tư, nỗ lực đáp ứng nhu cầu du khách.

Duy Khánh, Thanh Tùng

Ngày Khoa học – Công nghệ (KH-CN) Việt Nam năm nay có chủ đề “Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo kiến tạo tương lai” với mong muốn ngành sẽ có sự phát triển mạnh mẽ hơn, khẳng định được vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và xác định vị trí của Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

Thời gian qua giới khoa học Việt Nam đã triển khai các hoạt động nghiên cứu mạnh mẽ, trên tinh thần khoa học mở trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là những lĩnh vực liên quan trực tiếp tới phòng, chống đại dịch COVID-19.

Nhân dịp này, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã trao giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020 cho 3 nhà khoa học thuộc các ngành Khoa học Y Dược, Toán học và Vật lý. Đây là giải thưởng được Bộ KH&CN tổ chức hằng năm, là sự ghi nhận và tôn vinh đối với các nhà khoa học có thành tựu nổi bật trong nghiên cứu cơ bản thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên và kỹ thuật.

Cũng tại buổi Lễ, Bộ KH&CN đã tôn vinh các tổ chức, cá nhân tiêu biểu trong triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19. Trường Đại học Thủy lợi là đơn vị vinh dự có các cá nhân trong nhóm nghiên cứu WARM được tôn vinh trong dịp này. Nhóm nghiên cứu đã tham gia nhóm chuyên gia Covid-19 hỗ trợ Ban chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch Covid-19 ngay từ những ngày đầu tiên dịch bệnh bùng phát, cụ thể là các thành viên: PGS.TS Nguyễn Ngọc Doanh – Trưởng nhóm – Giảng viên Khoa Công nghệ thông tin – Phó Trưởng phòng Khoa học Công nghệ – Trường Đại học Thủy lợi, ThS. Hoàng Văn Đông – Khoa Công nghệ thông tin – Trường Đại học Thủy lợi và TS. Lê Chí Ngọc – Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, TS. Huỳnh Quang Nghi – Đại học Cần Thơ.

Nhóm nghiên cứu WARM được thành lập dựa trên sự hỗ trợ của Viện Nghiên Cứu Phát Triển IRD – Institut de Recherche pour le Développement (IRD), Cộng hoà Pháp và việc hợp tác với các đơn vị nghiên cứu khác nhau ở Việt Nam. Thành viên của WARM là những nhà nghiên cứu trẻ của Việt Nam. Mục tiêu của nhóm là ứng dụng công nghệ thông tin tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, mô hình hóa và mô phỏng, Internet vạn vật (IoT) để giải quyết các vấn đề thực tế trong quản lý, điều hành trong lĩnh vực thuỷ lợi và phòng, tránh, giảm nhẹ thiên tai tại Việt Nam.

Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Xã hội Việt Nam Bùi Nhật Quang và Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy, lên sân khấu tặng hoa chúc mừng và trao Bằng khen cho các cá nhân

(PGS.TS Nguyễn Ngọc Doanh – Trường Đại học Thủy lợi – đứng thứ 6 từ phải sang; Cựu sinh viên Lê Công Thành – lớp 43TH – Khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐHTL, đứng thứ 4 từ phải sang)

Ngay từ những ngày đầu tiên dịch bệnh bùng phát, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xác định, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp phục vụ công tác phòng chống dịch; kịp thời triển khai theo quy trình đặc biệt các nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ cấp quốc gia nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ học, chế tạo bộ KIT phát hiện virus corona chủng mới (SARS-CoV2), kháng thể đơn dòng, phác đồ điều trị, robot và máy thở phục vụ tình huống ứng phó với các cấp độ dịch bùng phát.

Đến nay, nhiều nghiên cứu đã có kết quả khả quan, kịp thời phục vụ thiết thực cho việc phòng, chống dịch. Tiêu biểu như:

Phát huy nền tảng của Hệ tri thức Việt số hóa trong phòng, chống dịch Covid-19: Xây dựng bản đồ vùng dịch sử dụng Vmap, phát hiện những người có nguy cơ lây nhiễm tại các điểm du lịch; xây dựng phần mềm khai báo y tế. Tham gia Tổ thông tin đáp ứng nhanh phòng, chống dịch COVID tập hợp, huy động các nhà khoa học, các chuyên gia nghiên cứu và kịp thời có các sản phẩm KH&CN phục vụ hiệu quả công tác truy vết, kiểm soát các ca bệnh, khoanh vùng, dập dịch, dự báo dịch tễ,… đóng góp tích cực cho công tác phòng, chống dịch.

Nghiên cứu, sản xuất thành công bộ KIT phát hiện SARS-CoV-2 (do Học viện Quân y chủ trì, phối hợp với Công ty cổ phần Công nghệ Việt Á thực hiện), đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng, Vương Quốc Anh cấp giấy chứng nhận được bán tự do tại thị trường châu Âu số 2020041602179596/1 ngày 20/4/2020; Tổ chức Y tế thế giới cấp Giấy chứng nhận chất lượng sản phẩm vào ngày 24/4/2020. Cho đến nay, hơn 230.000 test đã được cung cấp cho cả nước, góp phần đặc biệt quan trọng trong công tác phòng chống Covid-19 ở nước ta. Bên cạnh đó, bộ KIT đã được tặng cho một số nước như Lào, Indonexia, Hungary góp phần tăng tình hữu nghị với các nước.

Nghiên cứu, sản xuất và thử nghiệm thành công sản phẩm robot hỗ trợ y tế (do Học viện Kỹ thuật Quân sự thực hiện). VIBOT – 1a được thử nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Thăng Long, Đông Anh, Hà Nội, giúp giảm tải công việc cho đội ngũ y bác sỹ, giảm tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm bệnh, người nghi nhiễm bệnh, qua đó giảm lây nhiễm chéo.

Nghiên cứu, chế tạo và thử nghiệm thành công robot NaRoVid1 (do Viện Ứng dụng Công nghệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện) có tính năng lau khử khuẩn sàn nhà, nhằm hỗ trợ, thay thế nhân viên y tế trong các khu vực cách ly điều trị bệnh nhân nhiễm Covid-19 tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội.

Biên tập P. KHCN

Nguồn: Bộ Khoa học công nghệ

 https://www.most.gov.vn/vn/Pages/chitiettin.aspx?IDNews=17778

(TN&MT) – Theo các chuyên gia, trong tháng 5/2020, hạn hán và xâm nhập mặn (XNM) tại các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) mặc dù có xu thế giảm nhẹ nhưng vẫn ở mức cao.

 

Trong tháng 5/2020, hạn hán và xâm nhập mặn (XNM) tại các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) mặc dù có xu thế giảm nhẹ nhưng vẫn ở mức cao.

Giải pháp nào nhằm xử lý tình trạng này một cách căn cơ, bền vững là điều mà cả cộng đồng đang hướng tới. Các chuyên gia, nhà khoa học hiến kế và đề xuất các giải pháp để ứng phó, đồng thời, chỉ ra những mô hình, bài học kinh nghiệm cần nhân rộng.

TS. Hoàng Văn Thắng – Nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT; Chủ tịch Hội Đập lớn Việt Nam

TS. Hoàng Văn Thắng – Nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT; Chủ tịch Hội Đập lớn Việt Nam:

So với năm 2015-2016, năm nay lượng nước về ĐBSCL thấp, mực nước ở điểm đo thấp hơn đồng nghĩa với tình trạng thiếu nước.

Vấn đề XNM, thiếu nước ngọt ở ĐBSCL được nhận dạng rõ qua đợt hạn mặn 2015-2016 và Bộ NN&PTNT có chỉ đạo bằng các giải pháp căn cơ lâu dài cần tiến hành như hợp tác trong tiểu vùng Mê Công – Lan Thương để vận hành hệ thống hồ chứa thủy điện trong những năm hạn, thiếu nước hoặc những năm lũ. Tuy nhiên, để chủ động về lâu dài cần chuyển dịch sản xuất, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp thích ứng với tình hình mới như nước biển dâng, thiên tai do tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH), lũ, hạn tăng lên, XNM tiến sâu vào các tỉnh ven biển. Do đó, cần chuyển đổi sản xuất nông nghiệp sang thích ứng với nguồn nước mới, tức là vùng ven biển chuyển sang sản xuất nước mặn, nước lợ và giảm sản xuất nông nghiệp sử dụng nước ngọt vùng ven biển. Đối với vùng nước ngọt, vùng nào thiếu nước chuyển cơ cấu cây trồng sang cơ cấu cây trồng sử dụng ít nước và có biện pháp sử dụng nước tiết kiệm. Bên cạnh đó, cần nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo sớm để đưa ra quyết định phù hợp. Ngay trong mùa mưa, tháng 9/2019 Chính phủ đã tổ chức hội nghị về phòng chống hạn cho năm 2020 ở ĐBSCL, vì có cảnh báo sớm, người dân kịp chuyển dịch cơ cấu cây trồng và tránh được giai đoạn thiếu nước.

Sau hạn năm 2016, chúng ta đã nhận dạng được một số biện pháp cấp bách về giải pháp công trình. Đến nay, đã có 5 dự án công trình phòng chống hạn mặn tại ĐBSCL sử dụng vốn ngân sách nhà nước do Bộ NN&PTNT làm chủ đầu tư đưa vào khai thác sử dụng kiểm soát mặn cho mùa khô 2019-2020: Dự án Cống Âu Thuyền Ninh Quới (tỉnh Bạc Liêu); 3 cống Vũng Liêm, Bông Bót, Tân Dinh thuộc Tiểu dự án Kiểm soát nguồn nước, thích ứng với BĐKH vùng Nam Mang Thít (tỉnh Vĩnh Long – Trà Vinh); Dự án Hệ thống thủy lợi Trạm bơm Xuân Hòa (tỉnh Tiền Giang); Dự án Nạo vét Kênh Mây Phốp ngã hậu (tỉnh Vĩnh Long – Trà Vinh); 18 cống dự án Hệ thống thủy lợi Bắc Bến Tre giai đoạn 1 với diện tích trực tiếp được kiểm soát khoảng 83.000 ha và tác động ảnh hưởng đến 300.000 ha diện tích đất canh tác. Ngoài ra, hiện nay 11 dự án công trình khác đang được gấp rút hoàn thành để đưa vào phục vụ công tác phòng, chống hạn mặn tại khu vực ĐBSCL.

PGS- TS. Trần Bá Hoằng – Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam:

ĐBSCL đang đứng trước nhiều sự tác động bất lợi, đang được định hình lại với nhiều đặc điểm tự nhiên khác hẳn so với trước đây, chẳng hạn, tần suất lũ lớn giảm nhiều, mặn hạn xảy ra thường xuyên hơn, xói lở bờ biển nghiêm trọng.

PGS- TS. Trần Bá Hoằng – Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam

Hai yếu tố tác động từ bên ngoài quan trọng nhất là khai thác ở thượng lưu (làm thay đổi quy luật dòng chảy, giảm một phần lượng nước và suy kiệt phù sa về đồng bằng) và BĐKH (trong đó nước biển dâng là yếu tố cốt lõi) đã đặt chúng ta ở thế chống đỡ. Thêm vào đó, hiện tượng lún sụt đất (nội đồng bằng) đang trở nên rất nghiêm trọng. Bởi vậy, tôi cho rằng, chiến lược quan trọng nhất đối với ĐBSCL là chủ động thích nghi (hay nói khác đi là thích nghi có kiểm soát, làm chủ tình huống khi bất lợi xảy ra).

Trong giai đoạn trước mắt và trung hạn, vấn đề thứ nhất, ĐBSCL cần ưu tiên là giải quyết hạn mặn ở các vùng ven biển, trong đó, cần tiến hành các nhóm giải pháp: Tăng cường nguồn nước ngọt cho các hệ thống thủy lợi, các vùng ven biển thiếu nước ngọt; kiểm soát vào các vùng ngọt; thay đổi, điều chỉnh các mô hình sản xuất theo hướng ít sử dụng nước ngọt hơn và tăng cường sử dụng nước mặn lợ, nước mưa; điều chỉnh mềm dẻo lịch sản xuất theo từng mùa, từng năm trong các vùng ven biển, thậm chí trên cả đồng bằng; quản lý nước và sản xuất hiệu quả hơn. Để giải quyết vấn đề này, nhiệm vụ dự báo nguồn nước, XNM, thị trường cả ngắn hạn và dài hạn là rất quan trọng. Trên thực tế, chúng ta đang đi theo tất cả các hướng trên và đã giải quyết rất hiệu quả. Vấn đề thứ hai là, cần nhanh chóng xử lý ổn định bờ biển, tránh mất đất (vì hiện nay xói lở khó có khả năng phục hồi). Vấn đề này chúng ta đã và đang nghiên cứu các giải pháp phù hợp, bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực. Về lâu dài cần xây dựng hệ thống quan trắc các yếu tố tác động như: Sóng, gió, dòng chảy ven bờ, bùn cát… làm cơ sở xây dựng các giải pháp công trình, phi công trình nhằm phòng chống xói lở bờ biển cũng như gây bồi tạo bãi, rồng rừng ngập mặn.

Trong tương lai xa, ĐBSCL đối mặt với nhiều vấn đề hơn: Hạn mặn và xói lở bờ biển sẽ tiếp tục diễn ra phức tạp hơn hiện nay; thêm vào đó, vấn đề ngập trên ĐBSCL nhiều khả năng sẽ là trở ngại lớn nhất. Một số vùng ven biển, vùng trũng sau 100 năm nữa ngập tiềm năng (ở thể tự nhiên, không kiểm soát) có thể đến trên 3 m nếu tốc độ nước biển dâng như hiện nay (khoảng 3-3,5 mm/năm) và lún đất tiếp tục như hiện tại (1-3 cm/năm) không được hạn chế. Đến thời điểm đó, tất cả các đối tượng trên đồng bằng đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng (hạ tầng dân cư, giao thông, xây dựng, thủy lợi, sản xuất, môi trường, hệ sinh thái…). Có thể thấy, xu thế ngập gia tăng nhanh là tất yếu nếu chúng ta không đưa ra được các giải pháp hạn chế các tác nhân gây ra. Vì vậy, việc đưa ra các giải pháp và bước đi từ bây giờ là hết sức cần thiết, trong đó, ưu tiên cho việc nghiên cứu lún sụt đất và sớm hoàn thành quy hoạch phát triển tổng thể ĐBSCL trong điều kiện BĐKH.

GS.TS. Phạm Thị Hương Lan – Viện trưởng Viện Thủy văn, môi trường và biến đổi khí hậu – Đại học Thủy lợi:

ĐBSCL hiện đang phải chịu tác động mạnh mẽ trực tiếp lẫn gián tiếp từ các hoạt động phát triển KT-XH và sử dụng TNN từ phía thượng lưu, trong khu vực ĐBSCL và sự thay đổi điều kiện tự nhiên trên toàn lưu vực, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết khí hậu cực đoan ngày càng diễn ra với tần suất và mức độ gia tăng.

GS.TS. Phạm Thị Hương Lan – Viện trưởng Viện Thủy văn, môi trường và biến đổi khí hậu – Đại học Thủy lợi. Ảnh Infonet

Dưới tác động của tình hình hạn hán, thiếu nước, XNM ngày càng khốc liệt, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và người dân đã đầu tư nhiều nguồn lực nhằm tìm nguyên nhân, giải pháp ứng phó và các hoạt động cụ thể để giảm thiểu tác động của hạn mặn tới đời sống và hoạt động sản xuất, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp. Mặc dù vậy, tình trạng hạn mặn mùa khô năm nay (2019-2020) diễn ra khốc liệt chưa từng có trong 100 năm trở lại đã vượt tầm ứng phó của các công trình và giải pháp hiện có, đẩy các giải pháp hiện có đang ở thế  "bị động", đặc biệt là "bị động"  trong tình huống nguồn nước bị suy giảm.

Để chủ động ứng phó hiệu quả và giảm thiểu các tác động tiêu cực của hạn mặn đã, đang và sẽ diễn biến ngày càng khốc liệt ở khu vực ĐBSCL cần thực hiện một số nghiên cứu có tính hệ thống. Trước hết cần dự báo sớm tình hình thiếu nước, hạn mặn vùng ĐBSCL theo các kịch bản nguồn nước phía thượng nguồn để có giải pháp chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng vật nuôi, tuy nhiên, đây cũng mang tính "bị động". Về lâu dài, cần chủ động trong trường hợp thiếu nước luôn luôn xảy ra với các giải pháp trữ nước, hoàn thiện các công trình phòng, chống hạn hán, XNM và xây dựng quy trình vận hành các công trình kiểm soát triều một cách hợp lý. Cần có những nghiên cứu đánh giá, phân vùng chi tiết khả năng thích ứng của các đối tượng sử dụng nước trong trường hợp hạn mặn cực đoan xảy ra. Bên cạnh đó, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc sử dụng nước tiết kiệm hiệu quả, tránh lãng phí nguồn nước, đặc biệt trong điều kiện hiện nay là cần thiết.

Nguồn: https://baotainguyenmoitruong.vn/giai-phap-chong-han-xam-nhap-man-cho-dong-bang-song-cuu-long-tu-goc-nhin-chuyen-gia-304015.html

Ba nhà khoa học đoạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020 (từ trái qua: PGS.TS Phạm Tiến Sơn, PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan và TS Nguyễn Trương Thanh Hiếu) – Ảnh: NAFOSTED

Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ Chu Ngọc Anh đã phê duyệt đề xuất trao tặng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020 cho ba nhà khoa học được hội đồng giải thưởng đề nghị, gồm: PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan (Trường đại học Y dược TP.HCM), PGS.TS Phạm Tiến Sơn (Trường đại học Đà Lạt) và TS Nguyễn Trương Thanh Hiếu (Trường đại học Tôn Đức Thắng).

Giải thưởng dành cho nhà khoa học là tác giả của công trình khoa học xuất sắc năm nay, cụ thể:

PGS.TS. Vương Thị Ngọc Lan – Trường đại học Y dược TP. HCM (ngành khoa học y dược) – là tác giả của công trình: Lan N. Vuong, Vinh Q. Dang, Tuong M. Ho, Bao G. Huynh, Duc T. Ha, Toan D. Pham, Linh K. Nguyen, Robert J. Norman and Ben W. Mol, 2018. IVF transfer of Fresh or Frozen embryos in women without Polycystic Ovaries. The New England Journal of Medicine, 378(2): 137-147.

PGS.TS Phạm Tiến Sơn – Trường đại học Đà Lạt (ngành toán học) – là tác giả của công trình: Gue Myung Lee and Tien Son Pham, 2017. Generic properties for semialgebraic programs. SIAM Journal on Optimization, Vol. 27, No. 3, 2061-2084.

Giải thưởng dành cho nhà khoa học trẻ là tác giả của công trình khoa học xuất sắc được trao cho TS Nguyễn Trương Thanh Hiếu – Trường đại học Tôn Đức Thắng (ngành vật lý) – là tác giả của công trình: Nguyen Truong Thanh Hieu, 2016. Low-energy electron inelastic mean free path in materials. Applied Physics Letters, Vol. 108, 172901.

Trước đó, ngày 29-4, hội đồng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020 đã họp xem xét, đánh giá, lựa chọn các nhà khoa học được các hội đồng khoa học chuyên ngành trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và kỹ thuật của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED) đề xuất (danh sách 8 đề cử cho Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020).

Các đề cử giải thưởng năm nay ghi nhận sự đa dạng của các đơn vị nghiên cứu đến từ các khu vực miền Bắc (Hà Nội), miền Trung (Đà Nẵng), miền Nam (TP.HCM) và khu vực Tây Nguyên (Đà Lạt, Lâm Đồng).

Theo đánh giá của Hội đồng giải thưởng, các công trình đều là kết quả nghiên cứu khoa học nổi bật trong các chuyên ngành, được thực hiện tại Việt Nam, công bố trên các tạp chí quốc tế xuất sắc, tiếp cận các hướng nghiên cứu mới trên thế giới.

Các nhà khoa học đoạt giải thưởng Tạ Quang Bửu năm nay đều công tác tại đơn vị thuộc khu vực miền Trung và miền Nam.

Đặc biệt, đây là năm thứ hai một nhà khoa học nữ trong lĩnh vực y sinh dược học đoạt giải thưởng.

Giải thưởng Tạ Quang Bửu – giải thưởng hằng năm của Bộ Khoa học và công nghệ do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia làm cơ quan thường trực – là giải thưởng nhằm tôn vinh các nhà khoa học có thành tựu nổi bật trong nghiên cứu cơ bản thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên và kỹ thuật.

Lễ trao giải thưởng năm nay dự kiến sẽ được tổ chức vào dịp kỷ niệm Ngày khoa học và công nghệ Việt Nam 18-5 tại Hà Nội.

Nguồn: https://tuoitre.vn/ba-nha-khoa-hoc-duoc-trao-giai-thuong-ta-quang-buu-nam-2020-20200509202430899.htm

Chúng ta chưa bao giờ sống trong một thế giới của những đổi mới công nghệ nhanh hơn và sâu rộng hơn như hiện nay. Dưới đây là 10 xu hướng công nghệ hàng đầu đang thúc đẩy cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

1. Trí tuệ nhân tạo và Học máy

Trí tuệ nhân tạo (AI: Artificial Intelligence) và học máy (Machine learning) liên quan đến khả năng nhận thức và hành động một cách thông minh của máy móc, có nghĩa là chúng có thể đưa ra các quyết định, thực hiện các nhiệm vụ và thậm chí dự đoán kết quả trong tương lai dựa trên những gì chúng thu nhận được từ các nguồn dữ liệu đầu vào.

Trong tương lai AI sẽ biến đổi thế giới của chúng ta và làm thay đổi cách chúng ta sống trong đó. Hiện tại, nó đã được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta như công cụ tìm kiếm của Google, cung cấp các đề xuất sản phẩm trên Amazon và các đề xuất được cá nhân hóa mà chúng ta nhận được từ Netflix và trong quy trình bảo mật cho việc sử dụng thẻ tín dụng để tránh bị lừa đảo. AI và học máy cũng là nền tảng mà nhiều xu hướng công nghệ khác được xây dựng. AI cung cấp cho máy móc khả năng thực hiện một loạt các quy trình giống như con người, như nhìn (ứng dụng nhận dạng khuôn mặt), viết (thiết bị chatbot) và nói (ứng dụng Alexa). AI sẽ thâm nhập vào cuộc sống của chúng ta nhiều hơn nữa khi thiết bị máy móc ngày càng hoạt động thông minh hơn.

2. Internet vạn vật (IoT)

Internet vạn vật (IoT: Internet of Things) là đề cập đến hàng tỷ thiết bị vật lý trên khắp thế giới được kết nối với internet, thu thập và chia sẽ dữ liệu.

10 xu hướng công nghệ hàng đầu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Điện thoại thông minh là thiết bị thông minh đầu tiên mà nhiều người trong chúng ta tiếp xúc, nhưng giờ đây chúng ta có đồng hồ thông minh, TV thông minh, tủ lạnh thông minh và sẽ sớm có mọi thứ thông minh trong thời gian tới. Hiện nay chúng ta có khoảng 20 tỷ thiết bị thông minh đang hoạt động nhưng dự kiến con số này sẽ tăng lên ít nhất 200 tỷ thiết bị thông minh được kết nối mạng trong tương lai. Những thiết bị thông minh này chịu trách nhiệm cho sự bùng nổ dữ liệu và đang thay đổi nhanh chóng thế giới của chúng ta và cách chúng ta sống trong đó. Khả năng các máy móc kết nối và chia sẻ thông tin với nhau là một phần quan trọng của IoT.

3. Dữ liệu lớn (Big data)

Dữ liệu lớn là tập hợp dữ liệu lớn, đa dạng, thay đổi nhanh và phức tạp đến nỗi những công nghệ hay phần mềm truyền thống không có khả năng xử lý trong một khoảng thời gian nhất định.

Trong kỷ nguyên kỹ thuật số hiện nay, thế giới của chúng ta chứa đầy dữ liệu. Càng có nhiều dữ liệu, chúng ta càng dễ dàng có được những hiểu biết mới và thậm chí dự đoán được những gì sẽ xảy ra trong tương lai. Bằng cách phân tích khối lượng dữ liệu bằng các thuật toán thông minh, có thể phát hiện ra các vấn đề và các mối quan hệ mà trước đây chúng ta chưa biết. Và khi chúng ta có thể hiểu mối quan hệ giữa các điểm dữ liệu, chúng ta có thể dự đoán tốt hơn các kết quả trong tương lai và đưa ra quyết định thông minh hơn về những việc cần làm tiếp theo.

4. Blockchains

Blockchain hay còn gọi là chuỗi khối là hệ thống cơ sở dữ liệu cho phép lưu trữ và truyền tải các khối thông tin được liên kết với nhau nhờ mã hóa.

Trong thời đại kỹ thuật số ngày nay, việc lưu trữ, xác thực và bảo vệ dữ liệu là những thách thức lớn đối với nhiều tổ chức, doanh nghiệp. Công nghệ blockchain như là một dạng sổ cái phân tán, dạng mở, hứa hẹn một giải pháp thiết thực và siêu an toàn cho vấn đề này. Do đó, blockchain là một công cụ ngày càng hấp dẫn cho các ngành như ngân hàng và bảo hiểm. Nó sẽ biến đổi cách các ngân hàng hoạt động và cách chúng ta giữ tài sản của mình.

5. Điện toán đám mây và điện toán biên

Điện toán đám mây hay còn gọi là Cloud Computing, là mô hình cung cấp các tài nguyên máy tính cho người dùng thông qua internet. Nguồn tài nguyên này bao gồm rất nhiều thứ liên quan đến điện toán và máy tính. Ví dụ như: phần mềm, dịch vụ, phần cứng,… và sẽ nằm tại các máy chủ ảo (đám mây) trên mạng. Người dùng có thể truy cập vào bất cứ tài nguyên nào trên đám mây. Vào bất kỳ thời điểm nào và ở bất kỳ đâu, chỉ cần kết nối với hệ thống internet. Trong khi đó, điện toán biên đề cập đến việc xử lý dữ liệu trên các thiết bị như điện thoại thông minh.

Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây như Amazon, Google và Microsoft cho phép các công ty lưu trữ tất cả cơ sở hạ tầng CNTT quan trọng trong đám mây của họ thay vì trong các thiết bị kỹ thuật số của một tổ chức để giảm chi phí để duy trì và vận hành các hệ thống, phần mềm và dữ liệu riêng lẻ. Điện toán biên nằm ở gần các thiết bị đầu cuối chứ không phải ở xa trong các trung tâm dữ liệu từ xa. Thay vì gửi mọi thông tin được thu thập bởi máy ảnh, máy quét, thiết bị đầu cuối cầm tay hoặc cảm biến đến đám mây để xử lý, các thiết bị biên sẽ tự thực hiện một số hoặc tất cả quá trình xử lý, tại nguồn nơi dữ liệu được thu thập.

6. Robot và Cobots

Robot ngày nay có thể được định nghĩa là những cỗ máy thông minh có thể hiểu và phản ứng với môi trường của chúng và thực hiện các nhiệm vụ thông thường hoặc phức tạp một cách tự động.

Trong thời đại dựa trên dữ liệu này, đó là trí thông minh và khả năng hoạt động một cách tự động của các robot. Sự nổi lên của loại robot hợp tác, hay còn gọi là cobots, là thế hệ robot mới nhất được thiết kế để hoạt động cùng với con người như những đồng nghiệp, nhằm hỗ trợ con người, tương tác an toàn và dễ dàng với con người.

7. Các phương tiện tự lái

Một phương tiện tự lái có thể là một chiếc xe hơi, xe tải, tàu hoặc phương tiện khác mà có thể cảm nhận được những gì đang diễn ra xung quanh nó và hoạt động mà không có sự tham gia của con người.

Các nhà sản xuất ô tô lớn đang đầu tư mạnh vào công nghệ tự lái và xe tự lái, điều đó có thể thay đổi bộ mặt của các thành phố của chúng ta trong tương lai. Chúng có khả năng sẽ làm giảm ô nhiễm, cải thiện đáng kể việc đi lại hàng ngày và hơn thế nữa.

8. Mạng 5G

5G là mạng thông tin di động thế hệ thứ 5 kết hợp với sự đổi mới sáng tạo trong công nghệ mạng sẽ cho chúng ta một mạng di động nhanh hơn và ổn định hơn, cũng như khả năng kết nối nhiều thiết bị hơn và cho phép truyền tải luồng dữ liệu lớn hơn.

Công nghệ mạng là xương sống của xã hội trực tuyến và nhờ đó nó tạo ra một thế giới thông minh hơn. Khi băng thông và vùng phủ sóng tăng lên, việc gửi, nhận nhiều email trở nên khả thi hơn, các dịch vụ dựa trên vị trí và phát trực tuyến video và trò chơi sẽ được cải thiện đáng kể. Mạng 5G sẽ cung cấp cho chúng ta không chỉ tốc độ truyền tải dữ liệu cao hơn mà còn có thể cho phép kết nối nhiều thiết bị hơn trong một khu vực địa lý.

9. Hệ gen và Chỉnh sửa gen

Hệ gen (Genomics) là một lĩnh vực sinh học liên ngành tập trung nghiên cứu về tất cả các gen và bộ gen của các sinh vật sống. Chỉnh sửa gen là một nhóm các công nghệ cho phép tạo ra các thay đổi trên trình tự gen nội sinh và cấu trúc di truyền của các sinh vật sống.

Các máy tính ngày càng mạnh mẽ và các công cụ phần mềm tinh vi hiện có là công cụ giúp chúng ta hiểu bộ gen của con người kể từ khi nó được sắp xếp theo trình tự chính xác lần đầu tiên vào năm 2003. Ngày nay, công nghệ sinh học đã phát triển đến mức có thể thay đổi phân tử DNA được mã hóa trong một tế bào và ảnh hưởng đến các đặc điểm mà hậu duệ của nó sẽ có sau khi nó sinh sản bằng cách phân chia tế bào.

10. Điện toán lượng tử

Điện toán lượng tử là một trong các phương pháp xử lý thông tin tiến bộ trong tương lai. Theo đó người ta sẽ sử dụng những nguyên lý của cơ học lượng tử để thực hiện các phép tính phức tạp trong một khoảng thời gian ngắn do nhiều siêu máy tính nhanh nhất trên thế giới thực hiện.

Điện toán lượng tử sẽ định nghĩa lại hoàn toàn máy tính là gì và có thể cho chúng ta sức mạnh tính toán mạnh gấp hàng triệu hoặc hàng nghìn tỷ lần so với siêu máy tính ngày nay. Mặc dù điện toán nhị phân thông thường có thể là tất cả những gì chúng ta sẽ cần cho nhiều nhiệm vụ chúng ta thực hiện trên máy tính trong tương lai gần. Trong khi đó, điện toán lượng tử có thể giúp cho chúng ta xử lý nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo và giải mã các cấu trúc phức tạp như thông tin về bộ gen.

Phan Văn Hòa (theo Forbes)

Nguồn: https://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe/10-xu-huong-cong-nghe-hang-dau-cua-cuoc-cach-mang-cong-nghiep-4-0-638765.html