Danh mục: Tin khoa học công nghệ

(ĐCSVN) – Mục tiêu chung của quy hoạch nhằm bảo đảm cấp nước, tiêu, thoát nước cho dân sinh, sản xuất nông nghiệp, các ngành kinh tế và bảo vệ môi trường; nâng cao năng lực phòng, chống, giảm thiệt hại do thiên tai, góp phần phát triển kinh tế – xã hội bền vững, bảo đảm an ninh nguồn nước, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển ở thượng nguồn các sông liên quốc gia.

Ảnh minh họa

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang vừa ký Quyết định số 847/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Phạm vi quy hoạch bao gồm trên toàn bộ phần diện tích đất liền và một số đảo đông dân cư, có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh (Vân Đồn, Cát Bà, Bạch Long Vỹ, Phú Quý, Lý Sơn, Phú Quốc, Côn Đảo), theo các vùng phát triển kinh tế-xã hội, theo các lưu vực sông.

Mục tiêu chung của quy hoạch nhằm bảo đảm cấp nước, tiêu, thoát nước cho dân sinh, sản xuất nông nghiệp, các ngành kinh tế và bảo vệ môi trường; nâng cao năng lực phòng, chống, giảm thiệt hại do thiên tai, góp phần phát triển kinh tế – xã hội bền vững, bảo đảm an ninh nguồn nước, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển ở thượng nguồn các sông liên quốc gia.

Cấp đủ nguồn nước phục vụ sinh hoạt

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030, về cấp nước, phấn đấu cấp đủ nước phục vụ sinh hoạt; cấp và tạo nguồn cấp nước cho nông thôn, đô thị, công nghiệp, khu kinh tế…; đáp ứng nhu cầu nước cho hoạt động kinh tế ven biển, các đảo có đông dân cư. Chủ động nguồn nước tại chỗ cho sinh hoạt ở các khu vực bị ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn; chú trọng một số vùng đặc biệt khó khăn về nguồn nước, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn, lũ, ngập lụt, úng. Chủ động kiểm soát mặn, ngọt tại các vùng cửa sông, vùng ven biển.

Cấp nước tưới chủ động cho diện tích lúa 2 vụ với tần suất đảm bảo 85%, riêng vùng đồng bằng sông Hồng đảm bảo 85-90%, đối với các vùng khó khăn về nguồn nước và giải pháp thủy lợi (miền núi, biên giới, ven biển, hải đảo) bảo đảm 75-85%; kết hợp các giải pháp tưới tiết kiệm nước.

Cấp nước tưới đảm bảo cho 70% diện tích cây trồng cạn, nâng dần tần suất đảm bảo tưới cho rau màu lên 90%, cây ăn quả và cây công nghiệp lâu năm 90-95%. Đảm bảo cấp đủ nước cho gia súc, gia cầm với khoảng 10,5 triệu con. Cấp nước và thoát nước chủ động cho 1,35 triệu ha nuôi trồng thủy sản thâm canh tập trung.

Đồng thời, bổ sung nguồn nước trên sông, kênh, hệ thống thủy lợi bị ô nhiễm, góp phần cải tạo môi trường, đảm bảo chất lượng nước đáp ứng yêu cầu sử dụng nước.

Về tiêu, thoát nước, phấn đấu bảo đảm tiêu, thoát nước qua công trình thủy lợi cho khoảng 3,5 triệu ha diện tích đất sản xuất nông nghiệp, thủy sản và diện tích đất đô thị, công nghiệp với tần suất mưa thiết kế 10%.

Khắc phục hoàn toàn tình trạng ô nhiễm nguồn nước

Tầm nhìn đến năm 2050 cấp đủ nguồn nước phục vụ sinh hoạt với mức đảm bảo 100%; cấp và tạo nguồn cấp nước cho khu vực nông thôn, đô thị, công nghiệp, khu kinh tế…; đáp ứng nhu cầu nước cho hoạt động kinh tế ven biển, các đảo có đông dân cư.

Cấp nước tưới chủ động cho toàn bộ diện tích lúa được tưới với tần suất đảm bảo tối thiểu 85%, riêng vùng Đồng bằng sông Hồng đảm bảo 90% đến 95%, chủ động với các kịch bản cực đoan, nâng cao tỷ lệ tưới tiết kiệm nước.

Khắc phục hoàn toàn tình trạng ô nhiễm nguồn nước trên các sông, kênh, hệ thống thủy lợi…

Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng phòng chống thiên tai và thủy lợi

Để phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng phòng chống thiên tai và thủy lợi, Quy hoạch đã đưa ra phương án chung và phương án phát triển cho từng vùng.

Phương án chung gồm: Tạo nguồn, tích trữ, điều hòa nguồn nước; nâng cấp, cải tạo các hệ thống thủy lợi; khắc phục tình trạng hạ thấp mực nước; cấp nước sinh hoạt; tiêu, thoát nước và chống ngập úng; phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn; phòng, chống lũ, ngập lụt và các loại hình thiên tai khác.

Cụ thể, nâng cấp, cải tạo các hệ thống thủy lợi: Nâng cao hiệu quả, năng lực của các công trình hiện có, trong đó tập trung nâng cấp công trình đầu mối, hệ thống kênh chính, bổ sung đầu tư mới các công trình thuộc hệ thống, tăng khả năng tự làm sạch, cải thiện chất lượng nước, phòng, chống ô nhiễm nguồn nước trong hệ thống công trình thủy lợi, bảo đảm khôi phục, duy trì và nâng cao năng lực phục vụ của các hệ thống thủy lợi, góp phần đồng bộ với kết cấu hạ tầng các ngành.

Khắc phục tình trạng hạ thấp mực nước: Xây dựng đập dâng, công trình dâng nước trên dòng chính đối với các sông có biến động lớn về lòng dẫn, diễn biến hạ thấp đáy sông, suy giảm mực nước và nguy cơ xâm nhập mặn cao…

Cấp nước sinh hoạt: Đầu tư xây dựng hệ thống các công trình cấp nước, tạo nguồn, dẫn nguồn cấp nước ổn định cho sinh hoạt, hoàn thiện các công trình cấp nước tập trung nông thôn, ưu tiên cho khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn hán, xâm nhập mặn, lũ, ngập lụt, úng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và các đảo. Nâng cấp, sửa chữa, kết hợp với quản lý, vận hành, duy tu bảo dưỡng nhằm phát huy hiệu quả, hoạt động bền vững của công trình; ưu tiên lấy nước từ hệ thống công trình thủy lợi, hồ chứa, đập dâng để bảo đảm nguồn nước ổn định cho công trình cấp nước sinh hoạt.

Phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn: Đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp các công trình tạo nguồn nước, tích trữ nước, điều tiết, cân đối nước, cấp nước tại chỗ; sử dụng nước từ hệ thống thủy lợi, hồ thủy điện… phục vụ cấp nước sinh hoạt trong trường hợp xảy ra thiên tai, hạn hán, thiếu nước xâm nhập mặn; nghiên cứu, đầu tư xây dựng công trình trữ, hồ chứa nước phân tán phù hợp với đặc điểm từng vùng, triển khai đầu tư hồ trữ nước ngọt, công trình để trữ nước trên hệ thống sông, kênh rạch…

Nguồn: https://dangcongsan.vn/thoi-su/

Vừa qua, bộ môn Quản trị kinh doanh – khoa Kinh tế và Quản lý đã tổ chức sinh hoạt khoa học cho 04 giảng viên, nội dung buổi sinh hoạt nhằm trình bày và trao đổi về các kết quả và định hướng nghiên cứu. Toàn bộ môn đã được nghe các cô giáo trình bầy về các nghiên cứu cùa mình:

– TS. Nguyễn Thuỳ Linh trình bày về “Sự hài lòng của doanh nghiệp đối với dịch vụ thuế điện tử: nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Phú Thọ”. Nghiên cứu này nhằm đánh giá và đo lường mức độ tác động của một số nhân tố đến sự hài lòng của doanh nghiệp đối với dịch vụ Thuế điện tử, từ đó sẽ giúp cho cơ quan quản lý hoàn thiện, nâng cao chất lượng dịch vụ, hiện đại hóa ngành thuế.

– TS. Hoàng Thị Ba  “Quản trị quan hệ khách hàng ngành chè xuất khẩu: Kinh nghiệm thế giới và bài học rút ra đối với các doanh nghiệp Viêt Nam”, nghiên cứu đưa ra những lý luận về quản trị quan hệ khách hàng, những khó khăn trong hoạt động quản trị quan hệ khách hàng của ngành chè xuất khẩu, giải pháp khắc phục khó khăn và một số bài học kinh nghiệm trong quản trị quan hệ khách hàng của các doanh nghiệp xuất khẩu chè Việt Nam.

– TS. Đặng Thị Minh Thùy “Sự gắn kết của khách hàng với các cộng đồng thương hiệu trực tuyến – Nghiên cứu tại Việt Nam” chỉ ra ảnh hưởng của các yếu tố nhân khẩu học đến sự gắn kết của khách hàng Việt Nam với các cộng đồng thương hiệu trực tuyến.

– TS. Hoàng Thị Thu Hiền trình bày nghiên cứu về “Lý luận về rào cản kỹ thuật, đề xuất một số giải pháp vượt rào cản cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản”. Nghiên cứu đưa ra các lý luận về rào cản kỹ thuật, các rào cản kỹ thuật của Mỹ và EU đối với rau quả, từ đó trình bày các giải pháp vượt rào cản của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả.

Buổi sinh hoạt học thuật đã giúp các giảng viên có cái nhìn đa chiều, bổ sung thêm kiến thức mới thuộc nhều lĩnh vực khác nhau. Các thành viên trong hội đồng đều đánh giá cao những kết quả nghiên cứu nói trên.

Bộ môn Quản trị kinh doanh – Khoa Kinh tế và Quản lý

Vì ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, tình trạng nắng nóng, hạn hán, thiếu nước đã làm cho các hồ thủy điện ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây là dấu hiệu đáng lo ngại cho sự thiếu nước sản xuất, sinh hoạt cũng như việc sản xuất điện sẽ gặp nhiều khó khăn khi mà trong thời gian tới, nắng nóng còn gia tăng. Việc đưa ra các giải pháp tức thời và dài hạn để nhằm giảm mạnh việc tiêu hao lượng nước một cách lãng phí là rất cần thiết lúc này. Trường Đại học Thủy lợi đã góp phần không nhỏ trong công tác phát triển thủy điện của nước ta.

Với nhà máy thủy điện, việc duy trì mực nước phù hợp là cực kỳ quan trọng. Với các nhà máy ví dụ như các hình dưới (hình 1): khi mực nước hồ về mực nước chết (MNC) thì:

1. Công suất khả dụng (công suất có thể phát được) chỉ còn (56 ÷ 65)%. Lúc này, nếu có nhiều nước cũng không thể phát công suất lớn được.
2. Tiêu hao nước tăng cao (167 ÷ 186) % (để phát được 1kWh ở mực nước thấp cần lượng nước gần 2 lần so với khi ở mực nước cao).
3. Việc vận hành trong điều kiện cột nước thấp sẽ phát sinh các điều kiện làm việc bất lợi đối với thiết bị của nhà máy thủy điện.

Hình  1 – Biểu đồ đặc tính năng lượng của nhà máy thủy điện (đường đỏ – công suất phát; đường xanh: mức độ tiêu hao nước)

Các giải pháp có thể thực hiện:

1. Giải pháp tức thời: tiết kiệm năng lượng

• Các hộ dùng điện sử dụng điện tiết kiệm
• Các nhà thủy điện: xác định chế độ phát điện tốt khi mực nước hồ thấp (tiết kiệm nước)

2. Các giải pháp dài hạn:

Với mục tiêu NetZero vào 2050, khi đó tỷ trọng năng lượng tái tạo trong hệ thống tăng cao thì vai trò của thủy điện lại càng đặc biệt quan trọng (khi không có các nguồn lưu trữ khác). Cần có giải pháp dài hạn trong vận hành các công trình hiện có và phát triển các công trình thủy điện mới:

• Xác định lại chế độ vận hành của các nhà máy thủy điện khi tỷ trọng năng lượng tái tạo (gió, mặt trời, …) trong hệ thống điện tăng cao;
• Đánh giá hiện trạng chất lượng vận hành của các nhà máy thủy điện (đánh giá mức độ hiệu quả trong sử dụng nước), từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng vận hành;
• Nâng cao khả năng dự báo thủy văn trong việc lập kế hoạch phát điện cho các nhà máy thủy điện (dài hạn và ngắn hạn);
• Áp dụng các tiến bộ khoa học công nghệ trong việc nâng cao chất lượng vận hành các nhà máy thủy điện;
• Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án thủy điện tích năng. Tăng công suất quy hoạch của các nhà máy lưu trữ năng lượng, đặc biệt là các nhà máy thủy điện tích năng.

3. Các giải pháp TLU đã thực hiện:

• Nghiên cứu chế độ vận hành hợp lý (tối ưu, cận tối ưu) cho các nhà máy thủy điện, bậc thang nhà máy thủy điện
• Tập huấn nâng cao chất lượng vận hành phát điện cho các nhà máy thủy điện (hình 2)
• Xây dựng các công cụ hỗ trợ vận hành phát điện, chuyển giao cho các nhà máy thủy điện (Phần mềm: Vận hành tối ưu trạm thủy điện) (hình 3, 4)
• Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác vận hành các nhà máy thủy điện. (hình 5)

Hình  2 – Trường Đại học Thủy lợi tổ chức tập huấn nâng cao chất lượng vận hành phát điện cho các nhà máy thủy điện

Hình  3 – Cán bộ vận hành theo dõi chỉ dẫn vận hành phát điện từ phần mềm Vận hành tối ưu trạm thủy điện

Hình 4 – Kết quả ứng dụng sản phẩm khoa học công nghệ của Trường Đại học Thủy lợi trong vận hành nhà máy thủy điện

Hình  5 – Tập thể giảng viên Bộ môn Thủy điện và năng lượng tái tạo – Trường Đại học Thủy lợi

TS. Nguyễn Đức Nghĩa – Bộ môn Thủy điện và Năng lượng tái tạo

 Khoa Công trình – Trường Đại học Thủy lợi

Nông nghiệp và phát triển nông thôn là một trong những ngành kinh tế quan trọng của quốc gia. Các hoạt động sản xuất nông nghiệp góp phần thiết yếu trong bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, ổn định đời sống và an sinh xã hội. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tạo áp lực lớn cho môi trường, trong đó có vấn đề chất thải nhựa trong ngành. Tổng lượng chất thải rắn (bao gồm chất thải nhựa) phát sinh từ trồng trọt khoảng 661,5 nghìn tấn/năm (gồm 550 nghìn tấn ni lông, 77,49 nghìn tấn vỏ bao bì phân bón và 33,98 nghìn tấn vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật); chất thải rắn phát sinh từ chăn nuôi là 67,93 triệu tấn, trong đó riêng chất thải nhựa 77 nghìn tấn từ nhựa vỏ bao bì thức ăn; thủy sản là 880 nghìn tấn bùn thải và 273 nghìn tấn chất thải nhựa từ bao bì thức ăn, vỏ thuốc thú y và các loại chất rắn khác.. Chính từ hiện trạng trên, cần thiết thúc đẩy các giải pháp hành động giảm thiểu chất thải nhựa ngành nông nghiệp một cách có hệ thống.

Theo ông Phùng Đức Tiến – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các giải pháp này phải huy động nguồn lực của tất cả các bên nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động sản xuất, hướng tới phát triển nền sản xuất nông nghiệp có trách nhiệm, hiện đại, hiệu quả và bền vững. Qua đó, góp phần xây dựng nền kinh tế nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thúc đẩy mô hình thu gom và tái chế hiệu quả

Hiện nay, một số giải pháp đang triển khai tại nhiều địa phương, giúp giảm thiểu, thu gom, phân loại, tái sử dụng và tái chế chất thải trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Điển hình là mô hình thu gom rác thải nhựa trên tàu cá, kết nối với cơ sở thu hồi vật liệu tại Quy Nhơn (Bình Định), thuộc Dự án “Nhân rộng mô hình cộng đồng quản lý chất thải sinh hoạt và nhựa tại 5 thành phố” được tài trợ bởi UNDP Việt Nam và Đại sứ quán Nauy tại Việt Nam. Chất thải nhựa được tái chế thành các sản phẩm như: viên nén nhiêu liệu (RDF), các sản phẩm tái chế như: ngói lợp, gạch, hàng rào và các sản phẩm khác.

Gạch tái chế từ cất thải nhựa- Dự án UNDP _DWP5C giai đoạn 2  (Ảnh: Phương Lan)

Cụ thể, hoạt động gom rác thải nhựa trên tàu cá, kết nối với cơ sở thu hồi vật liệu giúp tận dụng lực lượng ngư dân thành thành viên trong tổ thu gom rác trên biển, giảm thiểu lượng chất thải nhựa trôi nổi, đem lại thu nhập cũng như gia tăng giá trị kinh tế cho nguồn chất thải có thể tái chế.

Hay như mô hình chuyển đổi phao xốp trong nuôi trồng thủy sản sang vật liệu nổi theo quy chuẩn tại Quảng Ninh. Hoạt động này hướng tới việc thay thế dần vật liệu nhựa dùng một lần, khó thu gom và tái sử dụng bằng vật liệu đã tái chế, thân thiện với môi trường…

Cán bộ Hải đội Biên phòng 2 BĐBP Quảng Ninh cùng đoàn viên thanh niên địa phương thu gom rác thải nhựa, phao xốp từ hoạt động nuôi trồng thủy sản trên biển thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Internet

Ngoài ra, An Phát Bioplastics, doanh nghiệp số 1 Đông Nam Á trong lĩnh vực sản xuất bao bì màng mỏng đã mở rộng nghiên cứu, phát triển, sản xuất dòng sản phẩm sinh học phân hủy hoàn toàn, thân thiện với môi trường như: Túi sinh học phân hủy hoàn toàn, màng bọc thực phẩm, dao-thìa-nĩa sinh học phân hủy hoàn toàn Không chỉ vậy, sản phẩm màng nông nghiệp, lưới đánh cá từ nguyên liệu phân hủy sinh học AnBio cũng được nghiên cứu, sản xuất thành công đem lại giải pháp xanh cho ngành nông – ngư nghiệp.

​

Túi lưới giữ rác thải nhựa trên tàu cá (Ảnh: Internet)

 Để thực hiện thành công kế hoạch quốc gia về giảm thiểu chất thải nhựa trong ngành nông nghiệp, bà Ramla Khalidi – Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam khuyến nghị Việt Nam cần đẩy nhanh các giải pháp hiệu quả hướng tới kế hoạch quốc gia.

Việt Nam cần xây dựng dữ liệu cơ sở về ô nhiễm nhựa và chất thải nhựa, cũng như hệ thống giám sát khả thi từ cấp quốc gia đến cấp tỉnh để đánh giá quá trình giảm thiểu chất thải nhựa trong lĩnh vực nông nghiệp. Đồng thời, thúc đẩy những mô hình thu gom và tái chế hiệu quả, sử dụng vật liệu đóng gói thay thế cho nhựa dùng một lần trên đồng ruộng; tập huấn người dân và các bên liên quan trong nông nghiệp về tác động đến môi trường của nhựa cũng như sự sẵn có của các giải pháp thay thế.

Nguyễn Thị Phương Lan

Chiều ngày 01/6/2023, tại Văn phòng các Chương trình Khoa học và Công nghệ quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ đã diễn ra phiên họp Hội đồng đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ KH&CN theo Nghị định thư “Nghiên cứu thiết lập hệ thống quan trắc theo thời gian thực phục vụ cảnh báo sớm trượt lở đất”, mã số NĐT.67/e-Asia19 do Trường Đại học Thủy lợi là đơn vị Tổ chức chủ trì, chủ nhiệm nhiệm vụ: PGS.TS Hoàng Việt Hùng.

PGS.TS Hoàng Việt Hùng – Chủ nhiệm nhiệm vụ báo cáo kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ

Nhiệm vụ triển khai thực hiện từ đầu năm 2020 với mục tiêu:

– Thiết lập hệ thống quan trắc theo thời gian thực tại Tả Van – Sa Pa và Tĩnh Túc – Cao Bằng. Xây dựng bản độ nhạy cảm trượt lở đất tỷ lệ 1/2000 cho khu vực trọng điểm sạt lở ở hai khu vực nghiên cứu.

– Xây dựng quy trình công nghệ cảnh báo trượt lở đất theo thời gian thực.

– Nâng cao năng lực hợp tác nghiên cứu giữa các nước trong khu vực.

Qua 3 năm triển khai thực hiện, Nhiệm vụ đã đạt được nhiều kết quả là cơ sở quan trọng trong việc giúp xây dựng hoàn chỉnh các giải pháp phòng, chống trượt lở đất ở hai khu vực trọng điểm nghiên cứu, bao gồm cả các giải pháp công trình, các giải pháp phi công trình gồm quan trắc, ứng phó thiên tai, quy hoạch dân cư… Công bố 11 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE/SCOPUS, 02 bài báo trên các Tạp chí trong nước có mã số ISSN và 02 bài đăng trên Hội thảo quốc tế; Hỗ trợ đào tạo 03 Tiến sĩ và 02 Thạc sĩ chuyên ngành Địa kỹ thuật/Trượt lở đất.

Kết quả đề tài đã được Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao về chất lượng khoa học cũng như ý nghĩa thực tiễn trong lĩnh vực quản lý và giảm nhẹ rủi ro thiên tai./.

Hội đồng đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ KH&CN theo Nghị định thư “Nghiên cứu thiết lập hệ thống quan trắc theo thời gian thực phục vụ cảnh báo sớm trượt lở đất”, mã số NĐT.67/e-Asia19

KHCN