LỜI PHÁT BIỂU TẠI LỄ TRAO QUYẾT ĐỊNH HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ LỢI
Ngày 24 tháng 2 năm 2005
GS.TS. Đào Xuân Học
Kính thưa GS. TSKH Phạm Hồng Giang Thứ trưởng Bộ NN&PTNT
Kính thưa đ/c Nguyễn Đình Tân, thành uỷ viên, trưởng ban và các đồng chí chuyên viên Ban đại học của TU Hà Nội
Kính thưa các đồng chí lãnh đạo và chuyên viên vụ Đại học Bộ Giáo dục và Đào tạo
Kính thưa các đồng chí lãnh đạo và chuyên viên vụ Tổ chức cán bộ Bộ NN và PTNT
Kính thưa GS.TS. Lê Kim Truyền- Hiệu trưởng Trường đại học Thuỷ lợi
Kính thưa các đồng chí trong Đảng uỷ và Ban giám hiệu nhà trường
Kính thưa các đồng chí nguyên Bí thư Đảng uỷ và BGH nhà trường
Kính thưa các Giáo sư, Phó GS, các Cô giáo, Thày giáo và cán bộ công nhân viên nhà trường
Trước tiên cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn đến lãnh đạo Bộ NN & PTNT, Thành Uỷ Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đảng uỷ, Ban giám hiệu và toàn thể các Cô giáo, Thày giáo và cán bộ công nhân viên Nhà trường đã giành cho tôi một vinh dự lớn là đảm nhận công việc của một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của trường ĐHTL.
Vinh dự này trước hết thuộc về các Cô giáo, Thày giáo, những người mà tôi hết sức yêu mến và kính trọng, đã từng dạy bảo, dìu dắt và giúp đỡ tôi trong nhiều năm liền để tôi có được bước trưởng thành như ngày hôm nay. Vinh dự này cũng thuộc về các bạn đồng nghiệp, lãnh đạo các phòng, khoa, ban, các bộ môn, các trung tâm và đặc biệt là cán bộ công nhân viên ở Cơ sở 2, đã hợp tác chặt chẽ với tôi trong những năm gần đây để cùng thực hiện các nhiệm vụ được giao vì sự nghiệp xây dựng và phát triển của nhà trường chúng ta.
Tôi có một may mắn là được giao trọng trách trong điều kiện có nhiều thuận lợi hơn các thầy tiền nhiệm, đó là Nhà trường chúng ta vừa qua hai đợt tổng kết nhân dịp 40 năm và 45 năm xây dựng và trưởng thành, đồng thời hoạch định chiến lược phát triển đến năm 2020 làm cơ sở cho việc lập các kế hoạch trung hạn và dài hạn, nhằm góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp giáo dục, đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học, công nghệ phục vụ công cuộc CNH, HĐH đất nước.
Trong những năm qua, đặc biệt là những năm của thời kỳ đổi mới, Nhà trường không ngừng phát triển cả về bề rộng và chiều sâu, trên cơ sở thực hiện thành công cải cách giáo dục về cả 3 mặt: đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ sản xuất. Nhà trường đã xây dựng được một đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, cán bộ giảng dạy và cán bộ quản lý có trình độ cao, phẩm chất chính trị vững vàng, nhiều kinh nghiệm, tâm huyết với ngành, với nghề và với trường.
Cơ sở vật chất của Nhà trường ngày càng khang trang, to đẹp, đang từng bước được bổ sung, hoàn thiện và hiện đại hoá. Nhiều bộ giáo trình, giáo án đã được biên soạn công phu, phục vụ giảng dạy, học tập bằng các công nghệ hiện đại. Nhà trường cũng đã xây dựng được nền nếp trong giảng dạy, quản lý và học tập.
Dù rất khiêm tốn chúng ta cũng có thể tự hào rằng: trong suốt 45 năm qua, nhiều thế hệ cán bộ, giáo viên, công nhân viên, học sinh nhà trường đã vượt qua nhiều khó khăn gian khổ kể cả những năm tháng chiến tranh ác liệt với nhiều hy sinh mất mát, đã vươn lên hoàn thành xuất sắc sứ mệnh cao cả của mình, là đào tạo cho đất nước nhiều thế hệ kỹ sư, thạc sỹ, tiến sỹ, với tư duy sáng tạo, mang trong mình tấm lòng yêu nước nồng nàn sẵn sàng đi bất cứ nơi nào, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần đến, họ đã đến nhiều vùng xa xôi hẻo lánh, xây dựng nên những công trình thế kỷ, họ đã chiến đấu dũng cảm trên nhiều chiến trường, nhiều người đã hy sinh cả tuổi thanh xuân cho đất nước. Ngày nay trong lao động hoà bình họ vẫn được xã hội đón nhận và chính họ đang nỗ lực làm tròn bổn phận của mình phụng sự đất nước, phục vụ Nhân dân.
Tuy nhiên, do yêu cầu phát triển, nhất là quá trình hội nhập và hợp tác quốc tế trong một nền kinh tế mang tính toàn cầu, đòi hỏi chúng ta không thể thoả mãn với những gì đã làm được, mà phải phấn đấu vươn lên ngang tầm với đòi hỏi của sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội và khoa học, công nghệ của đất nước.
Nhân dịp này tôi xin phép được bày tỏ một vài quan điểm để chúng ta cùng suy nghĩ và thống nhất trong hành động nhằm tạo ra những bước phát triển mới để Nhà trường chúng ta luôn xứng đáng với truyền thống của mình.
Trước hết là vấn đề giáo dục đào tạo: Giáo dục đào tạo đang là vấn đề được toàn xã hội quan tâm. Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục đào tạo nguồn nhân lực là nhiệm vụ trọng tâm, vì con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển kinh tế xã hội.
Hội nhập và toàn cầu hoá là một xu thế tất yếu, đem lại cho chúng ta những cơ hội và thách thức, mà thách thức lớn nhất là không để tụt hậu với khoảng cách ngày càng xa so với các nước trong khu vực và trên thế giới.
Vì vậy, trước hết chúng ta phải thống nhất quan niệm giáo dục đại học chủ yếu là đào tạo người lao động có trình độ cao, hay nói đúng hơn là trang bị cho họ sức lao động đủ sức cạnh tranh trong thị trường hàng hóa-sức lao động. Do vậy trong đào tạo, trường ta phải quan tâm nhiều hơn nữa những yêu cầu của người kỹ sư sau khi ra trường như: trình độ tác nghiệp, các kỹ năng công cụ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng cá nhân (trước đây chúng ta còn thiên nhiều về lý thuyết, nhẹ về thực hành và bỏ qua các kỹ năng cá nhân)…
Phải tiếp tục giữ vững và có những biện pháp cụ thể để thực hiện có hiệu quả phuơng châm: lấy người học làm trung tâm, lấy chất lượng đào tạo làm cốt lõi, lấy hiệu quả phục vụ kinh tế-xã hội làm mục tiêu, lấy xu thế của thời đại để định hướng tiếp cận.
Về công tác phát triển thuỷ lợi: chúng ta phải tiếp tục kiên định với quan điểm mới phù hợp với xu thế của thời đại là: Phát triển bền vững và quản lý tổng hợp tài nguyên nước. Nước không chỉ là một dạng tài nguyên mà còn là Hàng hoá Kinh tế-xã hội đặc biệt.
Theo tôi trong giai đoạn trước mắt khi chúng ta chưa mở rộng thêm ngành nghề ở các lĩnh vực khác, thì quan điểm trên là những yêu cầu có tính chất cơ bản nhất mà nhà trường chúng ta phải phấn đấu thực hiện trong những năm tới. Mọi hoạt động từ xây dựng ngành nghề, chương trình đào tạo, giáo trình, giáo án, phương pháp giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phục vụ sản xuất đều xoay quanh phục vụ những yêu cầu nói trên.
Để làm tròn nhiệm vụ đó, Nhà trường chúng ta cần thực hiện một số giải pháp mang tính chiến lược sau đây:
1. Xây dựng đào tạo đội ngũ giảng viên đáp ứng được yêu cầu của một trường đại học đầu ngành về lĩnh vực tài nguyên nước, ngang tầm với các nước trong khu vực Đông Nam Á về trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, khả năng tổng hợp, phát triển trí tuệ và đặc biệt là một đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong các bộ môn, chuyên ngành của nhà trường.
2. Tiếp tục nghiên cứu để mở rộng và cải tiến một số ngành nghề đào tạo phù hợp với yêu cầu của thực tiễn phát triển kinh tế-xã hội ở nước ta, khả năng đào tạo của Nhà trường và hoà nhập với các nước trong khu vực.
3. Cần tiếp tục đổi mới, cải tiến nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, nâng cao chất lượng đào tạo theo hướng tiếp cận hơn nữa với triết lý giáo dục đối với các nước đang phát triển ở thế kỷ 21 do UNESCO đề xướng. Đồng thời mục tiêu đào tạo cũng phải đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế-xã hội của nước ta, một nền kinh tế thị trường, nhiều thành phần kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Điều đó có nghĩa là, sau khi ra trường người học có khả năng tự cập nhật kiến thức mới, có khả năng tự chuyển đổi nghề nghiệp, tự tìm kiếm việc làm trong thị trường sức lao động, tự tạo ra việc làm mới cho mình và cho người khác.
Đó là những vấn đề chiến lược của nhà trường, nó sẽ quyết định hướng đi và chất lượng đào tạo của nhà trường, vì vậy cần có bộ phận nghiên cứu về ngành nghề, chương trình đào tạo của một số nước điển hình trên thế giới, từ đó đánh giá trình độ đào tạo của trường ta ở vị trí nào, làm cho đông đảo đội ngũ giảng viên hiểu được chúng ta đang ở đâu và cùng nhau đề xuất đổi mới, cải tiến chương trình, nội dung đào tạo thuộc chuyên môn của mình. Về vấn đề này tôi xin phép nêu đánh giá của UNESCO về đào tạo đại học ở nước ta để chúng ta tham khảo: Các trường ĐH của Việt nam được xếp sau Thái Lan 50 bậc, còn về khoa học công nghệ xếp sau 30 bậc.
– Phải chăng chúng ta nên rèn luyện cho sinh viên một nền nếp tự học, tự suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo, phải chăng nên giảm số giờ lên lớp nghe giảng, mà để cho sinh viên tăng quỹ thời gian tự học, tự đọc sách, tự nghiên cứu, làm bài tập và tăng thời gian thực hành.
– Chúng ta cần tạo ra một sự đồng thuận cao để xây dựng một hệ thống đảm bảo chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế hiện nay. Trên cơ sở đó đổi mới việc học lại và thi lại như hiện nay.
– Ngoài đào tạo đại học, chúng ta cần quan tâm hơn nữa đến đào tạo sau đại học. Tạo điều kiện để nhiều cán bộ giáo viên được tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học để không bị mai một kiến thức và nắm bắt được thực tiễn đất nước để làm tốt hơn công tác chuyên môn của họ. Kết hợp đào tạo trên đại học với nghiên cứu khoa học để giải quyết những vấn đề thực tiễn của kinh tế-xã hội nước ta liên quan đến tài nguyên nước. Phấn đấu để đào tạo cao học ở một số chuyên ngành hẹp theo hướng chuyên sâu.
Về khoa học công nghệ: Là một trường đầu ngành, đồng thời cũng là một trung tâm khoa học – công nghệ trong lĩnh vực tài nguyên nước, vì vậy nghiên cứu khoa học phải được coi là nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy cần phải tổ chức các viện hoặc các trung tâm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong nhà trường. Các bộ phận khoa học công nghệ của trường cần tăng cường hợp tác với các cơ quan khoa học công nghệ của ngành thuỷ lợi, nông nghiệp, lâm nghiệp và các ngành có liên quan trong nước cũng như các nước trong khu vực và trên thế giới. Tăng cường nghiên cứu áp dụng công nghệ mới, nhất là ứng dụng các phần mềm hỗ trợ trong nghiên cứu và quản lý.
Về hợp tác Quốc tế: Chúng ta tiếp tục tìm kiếm các dự án tài trợ của nước ngoài, phát huy hiệu quả của 2 dự án hiện có để nâng cao năng lực đào tạo của nhà trường, đồng thời thông qua hợp tác để trao đổi thông tin, kinh nghiệm đào tạo, nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao trình độ của đội ngũ giảng viên. Đó là con đường có ý nghĩa rất quan trọng đến việc rút ngắn khoảng cách với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.
Về xây dựng cơ sở vật chất: Những năm đầu khi mới thành lập trường chúng ta mới chỉ tuyển 200-300 sinh viên chính quy và tại chức mỗi năm, đến nay tuyển sinh tại trường đã là 2000 sinh viên chính quy và tại chức, trong khi phòng học, ký túc xá sinh viên, nơi làm việc của giáo viên và các phòng, khoa, ban có thể nói hầu như chưa được xây dựng thêm. Vì vậy cơ sở vật chất hiện nay không đáp ứng được yêu cầu cho công tác đào tạo hiện tại. Đây là một nội dung cần được đẩy mạnh trong thời gian tới.
Cần có sự đánh giá thực chất về hiệu quả sử dụng các trang thiết bị đã mua sắm trong thời gian qua, ngoài ra trong nguồn vốn tự có chúng ta cũng cần hạn chế mua sắm những trang thiết bị chưa thiết thực cho công tác giảng dạy và nghiên cứu, hạn chế sửa chữa nhỏ mà cần tập trung tiền để xây dựng một số phòng học lớn, nâng cấp thư viện và làm đến đâu đều phải đảm bảo tính vững chắc và hiện đại đến đó.
Về tổ chức quản lý: Rà soát và hoàn chỉnh chức năng nhiệm vụ của các đơn vị. Tiếp tục thực hiện cải cách hành chính, đổi mới công tác quản lý, nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân là chuyên viên cũng như cán bộ quản lý, phải lấy hiệu quả công việc là chính để đánh giá cán bộ. Giao quyền chủ động nhiều hơn cho cho các cơ sở, các phòng, khoa, ban.
Đối với sinh viên: Cần coi sinh viên vừa là đối tượng vừa là mục tiêu hoạt động của nhà trường, vì vậy cần thường xuyên lắng nghe và nghiên cứu những ý kiến phản hồi từ phía sinh viên. Nêu cao vai trò của Đoàn thanh niên và hội sinh viên trong việc xây dựng một nền nếp và không khí thi đua học tập và rèn luyện theo gương Bác Hồ vĩ đại.
Đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện sinh viên không chỉ có kiến thức khoa học, công nghệ, mà còn phải trở thành những cán bộ đạo đức tốt, có phẩm chất trong sáng, có nếp sống lành mạnh, sống có hoài bão và lý tưởng cao đẹp. Cần làm cho sinh viên hiểu rằng học để có kiến thức, học để kiếm một nghề nghiệp, để ngày mai lập thân, lập nghiêp, chứ không phải học để thi.
Kính thưa các vị khách quý
Kính thưa các Cô giáo, Thầy giáo và cán bộ công nhân viên trong Nhà trường
Có lẽ tôi nói như thế cũng đã hơi dài, nên xin ngừng lời ở đây. ở trường cũng như ở trong hội trường này vẫn còn nhiều Thầy, cô giáo của tôi, những người đã từng dạy tôi kiến thức để làm người, làm thầy giáo và cách đối nhân xử thế với mọi người, có thể tôi chưa thực hiện được hết những điều mà các thầy cô đã dạy bảo, cũng như trong quan hệ với mọi người tôi cũng còn nhiều điều khiếm khuyết, tôi mong rằng các Thầy, Cô vẫn coi tôi như là học trò ngày xưa, các bạn đồng nghiệp hãy coi tôi như bạn và các bạn trẻ hãy coi tôi như người anh, hãy theo dõi công việc của tôi, giúp đỡ góp ý cho tôi, để tôi có thể hoàn thành được trọng trách của mình. Tại cuộc gặp mặt này, tôi không thể nào trình bày hết được những mong muốn và của mình. Vì vậy, với một số suy nghĩ chưa thật sự trọn vẹn nêu trên chỉ là những đề xuất để các Thầy Cô, các bạn đồng nghiệp và đồng chí suy nghĩ, bổ sung và cùng hợp tác, cộng đồng trách nhiệm đưa trường ta vững bước tiến lên làm tròn nhiệm vụ trong giai đoạn mới, xứngđáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Xứng đáng là nhà trường kiểu mẫu, là đơn vị Anh hùng trong thời kỳ đổi mới.
Tôi cũng đề nghị Giáo sư Nguyễn Xuân Bảo và GS Lê Kim Truyền, người đã dẫn dắt trường ta trong nhiều năm qua để tâm theo dõi và giúp đỡ Ban giám hiệu mới làm tròn nhiệm vụ được giao. Chúc hai Thầy có những năm tháng mạnh khoẻ, hạnh phúc và đầy niềm vui.
Tôi xin tiếp thu và cảm ơn các ý kiến chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo thay mặt cho Bộ NN & PTNT, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Thành uỷ Hà nội.
Kính chúc các vị khách quý, các Giáo sư, phó giáo sư, các Cô giáo, Thầy giáo, cán bộ công nhân viên trong toàn trường một năm mới tràn đầy sức khoẻ, gia đình hạnh phúc và thành đạt.
Xin trân trọng cảm ơn.
