Danh mục: Hoạt động chung

Ngày 04/02/2026, Vụ Khoa học và Công nghệ – Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức phiên họp Hội đồng đánh giá, nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp Bộ: ” Nghiên cứu các giải pháp nâng cao hiệu quả lấy nước, chuyển nước vào sông Đáy”.

Hội đồng họp đánh giá, nghiệm thu nhiệm vụ gồm có 07 thành viên do GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh, Hội Thủy lợi Việt Nam là Chủ tịch Hội đồng.

TS. Lưu Văn Quân thay mặt nhóm nghiên cứu trình bày tóm tắt các nội dung nghiên cứu và kết quả của nhiệm vụ

Hiện tại, lưu vực sông Đáy có 3 hệ thống tiếp nguồn lớn (hệ thống Cẩm Đình-Hiệp Thuận có nhiệm vụ lấy nước vào sông Đáy với lưu lượng 30÷100m³/s; Cống Liên Mạc có nhiệm vụ cấp nước cho hệ thống thủy lợi sông Nhuệ  với lưu lượng thiết kế là 36,25m³/s; Hệ thống Tắc Giang có nhiệm vụ cấp nước, tạo nguồn trong mùa kiệt và lấy sa trong mùa lũ cấp nước cho sông Châu Giang, sông Đáy với lưu lượng thiết kế 69,61m³/s), tuy nhiên do mực nước sông Hồng trong những năm gần đây thường thấp các công trình này không lấy được nước theo thiết kế. Để giải quyết vấn đề này, các địa phương đã phải trang bị hàng loạt trạm bơm dã chiến để tiếp nguồn, tăng đầu nước cho các công trình lấy nước, trữ nước vào các ao hồ, trục sông và cả ngành thủy lợi phải căng mình ra chống hạn. Bên cạnh đó lưu vực sông Đáy còn là khu vực quan trọng đối với công tác phòng chống lũ cho thủ đô Hà Nội nói riêng và toàn bộ vùng đồng bằng sông Hồng – sông Thái Bình nói chung.

Mặc dù đã có một số nghiên cứu gần đây liên quan đến xác định nguyên nhân và giải pháp ứng phó tình trạng hạ thấp mực nước, giải pháp cho phòng chống lũ cho các lưu vực sông tuy nhiên do mỗi lưu vực sông đều có những đặc điểm khác nhau về thời tiết, khí hậu, thảm phủ, chế độ thủy văn, thủy lực, địa chất lòng dẫn cũng như phương thức quản lý lưu vực nên phương thức tiếp cận cũng như hướng giải quyết vấn đề có nhiều khác nhau. Và riêng đối với lưu vực sông Đáy và cụm công trình đầu mối thì chưa có nghiên cứu đầy đủ và chi tiết đối với các giải pháp giải pháp công trình, phi công trình nâng cao hiệu quả lấy nước mùa kiệt, chuyển nước mùa lũ vào sông Đáy.

Trước thực tế đó, việc nghiên cứu các giải pháp giải pháp công trình, phi công trình nâng cao hiệu quả lấy nước mùa kiệt, chuyển nước mùa lũ vào sông Đáy là hết sức cần thiết.

Đề tài “Nghiên cứu các giải pháp nâng cao hiệu quả lấy nước, chuyển nước vào sông Đáy” được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết đó, với Các mục tiêu:

• Đánh giá hiệu quả hoạt động và các tác động đến hoạt động của cụm đầu mối sông Đáy trong điều kiện hiện tại và dự báo đối với tương lai.
• Nghiên cứu, phân tích thực trạng và yêu cầu phát triển của các ngành kinh tế, xã hội lưu vực sông Đáy
• Nghiên cứu đánh giá tác động diễn biến dòng chảy mùa lũ và mùa kiệt đến hiệu quả hoạt động của cụm đầu mối sông Đáy.
• Nghiên cứu phân tích, đánh giá và lựa chọn các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả lấy nước mùa kiệt, chuyển nước mùa lũ vào sông Đáy.

Các kết quả đạt được của nhiệm vụ:

1. Sản phẩm khoa học 1: Báo cáo đánh giá hiệu quả hoạt động của cụm đầu mối sông Đáy
2. Sản phẩm khoa học 2: Báo cáo đề xuất các giải pháp công trình, phi công trình nâng cao hiệu quả lấy nước mùa kiệt vào sông Đáy, đảm bảo cấp nước phục vụ sản xuất, dân sinh và cải thiện môi trường
3. Sản phẩm khoa học 3: Báo cáo đề xuất các giải pháp công trình, phi công trình đảm bảo chống lũ nội tại và thoát được lưu lượng 2500 m3/s trong trường hợp chuyển lũ từ sông Hồng vào sông Đáy
4. Sản phẩm khoa học 4: Bản đồ và bản vẽ các giải pháp nâng cao hiệu quả lấy nước, chuyển nước vào sông Đáy
5. Báo cáo tổng kết và báo cáo tóm tắt.
6. Đăng được 02 bài báo trên Tạp chí Khí tượng Thủy văn, số 771, tháng 03/2025, tr. 65-77, ISSN 2525-2208 và Tạp chí Khoa học Kỹ thuât Thủy lợi & Môi trường, số 95, tháng 9/2025, tr. 131-137, ISSN 1859 -3941);
7. Hỗ trợ đào tạo 02 Thạc sĩ chuyên ngành Kỹ thuật Tài nguyên nước tại trường Đại học Thủy lợi.

Các Sản phẩm của đề tài đóng góp giúp các cơ quan quản lý đưa ra các quyết định chính xác và kịp thời về: (1) Vận hành điều tiết lũ, phân lũ an toàn và hiệu quả (vừa chống lũ vừa cấp nước); (2) Cảnh báo, dự báo lũ, ngập lụt chính xác hơn, giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản; (3) Đề xuất các giải pháp công trình và phi công trình để giảm thiểu rủi ro (xây dựng đê, kè, phân lũ, di dời dân cư).

Các thành viên Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao những đóng góp của Chủ nhiệm và Cơ quản chủ trì; phần báo cáo tổng kết và báo cáo tóm tắt có cấu trúc hợp lý, phù hợp với yêu cầu của một báo cáo khoa học. Về số lượng, khối lượng, tiến độ và chất lượng sản phẩm đều đạt yêu cầu nhiệm vụ.

Với kết quả đạt được, Hội đồng nhất trí nghiệm thu đề tài “Đạt”. Đồng thời, yêu cầu nhóm nghiên cứu tiếp thu các nội dung và chỉnh sửa cho phù hợp, hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường ra quyết định công nhận kết quả nhiệm vụ.

Một số ảnh trong buổi họp đánh giá, nghiệm thu đề tài “Nghiên cứu các giải pháp nâng cao hiệu quả lấy nước, chuyển nước vào sông Đáy”

P.KHCN&HTQT

Nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Thủy lợi gồm 5 giảng viên Khoa Công trình đã xuất sắc lọt vào vòng Bán kết Cuộc thi Đổi mới sáng tạo Khoa học và Công nghệ các nước Lancang – Mekong (Lancang – Mekong Countries Science and Technology Innovation Competition), một sân chơi khoa học công nghệ quốc tế uy tín nhằm thúc đẩy các ý tưởng đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển bền vững và quản lý tài nguyên nước trong lưu vực sông Mekong. Nhóm nghiên cứu do TS. Trương Hồng Sơn – Trưởng nhóm, cùng các thành viên gồm PGS. TS Đào Văn Hưng, TS. Nguyễn Phương Dung, TS. Phan Khánh Linh và TS. Lê Hồng Phương đều là các giảng viên, nhà khoa học có chuyên môn sâu trong lĩnh vực công trình thủy và thủy động lực học.

Sản phẩm dự thi của Nhóm mang tên “Nghiên cứu phát triển công nghệ đập thuyền để xây dựng hệ thống hồ trữ nước ngọt – phòng lụt – ngăn mặn ở vùng cửa sông lớn vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long”. Dự án đề xuất một giải pháp công trình thủy đa chức năng dựa trên hệ thống caisson di động, có khả năng tích trữ nước ngọt ven biển trong điều kiện bình thường và linh hoạt chuyển sang chế độ đập chắn triều, chắn nước dâng bão khi xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan. Giải pháp này hướng tới việc giảm xâm nhập mặn, tăng cường an ninh nguồn nước, hạn chế khai thác nước ngầm và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời được xây dựng trên cơ sở mô hình hóa thủy động lực hình thái hiện đại và kinh nghiệm quốc tế.

Nhóm trình bày bài dự thi vòng Bán kết vào chiều ngày 29/01/2026

Chiều ngày, 29/01/2026 Nhóm dự thi của TLU đã trình bày báo cáo trước Hội đồng Ban giám khảo, cùng các đội thi đến từ các nước trong lưu vực Langcang – Mekong, đã được lựa chọn qua các vòng loại nghiêm ngặt của Ban tổ chức. Việc lọt vào vòng Bán kết cuộc thi không chỉ khẳng định năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của đội ngũ giảng viên Trường Đại học Thủy lợi, mà còn cho thấy vai trò tiên phong của nhà trường trong việc đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ phục vụ các bài toán lớn về tài nguyên nước, phòng chống thiên tai và phát triển bền vững vùng cửa sông, ven biển Việt Nam.

Nghiên cứu ứng dụng dự án cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Mô hình hóa hệ thống động lực các cửa sông Đồng bằng sông Cửu Long

Hình ảnh minh họa một phần các kết quả tính toán và phân tích mà nhóm nghiên cứu đạt được. Từ cơ sở lý thuyết đến ứng dụng thực tiễn, phát triển từ một nhánh sông đơn lẻ (sông Hàm Luông) đến toàn bộ hệ thống cửa sông của Đồng bằng sông Cửu Long./.

Nhóm nghiên cứu