Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức, gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy độc lập và năng lực thích ứng ngày càng trở nên cấp thiết. Đối với thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên, việc hình thành văn hóa đọc và năng lực tự học không chỉ là nhu cầu cá nhân, mà còn là nền tảng quan trọng để tham gia hiệu quả vào hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
Từ thực tiễn đó, chiều 22/4/2026, tại Trường Đại học Thủy lợi đã diễn ra talkshow với chủ đề “Sách có phải là tài sản của người khởi nghiệp trẻ?”, thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên, qua đó đặt ra một vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc trong hành trình lập thân, lập nghiệp của người trẻ hiện nay.
Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo các đơn vị chức năng, các nhà khoa học, nhà giáo và đông đảo sinh viên. Phát biểu tại chương trình, TS. Nguyễn Đình Trinh – Phó Trưởng phòng Chính trị và Công tác sinh viên, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp – ghi nhận và đánh giá cao vai trò của các hoạt động học thuật gắn với thực tiễn trong việc hình thành năng lực đổi mới sáng tạo cho sinh viên. Theo đó, việc xây dựng văn hóa đọc và năng lực tự học cần được xem là một trong những trụ cột quan trọng của giáo dục đại học trong bối cảnh mới.
Trong khuôn khổ talkshow, các diễn giả gồm ThS. Nguyễn Quốc Vương – nhà nghiên cứu, tác giả, dịch giả về giáo dục; bà Dương Nga – doanh nhân, nhà sáng lập trong lĩnh vực truyền thông – sáng tạo; TS. Phạm Thị Hải Yến – giảng viên phụ trách đào tạo kỹ năng; TS. Nguyễn Thị Oanh – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Khởi nghiệp – đã mang đến những góc nhìn đa chiều, giàu tính thực tiễn về mối quan hệ giữa việc đọc sách và hành trình phát triển cá nhân, nghề nghiệp.
Các ý kiến trao đổi tại chương trình cho thấy, trong bối cảnh giáo dục đại học đang chuyển dịch theo hướng mở, liên ngành và gắn với thực tiễn, tri thức không còn là yếu tố tĩnh mà trở thành nguồn lực động, có khả năng tạo ra giá trị nếu được khai thác đúng cách. Đối với hoạt động khởi nghiệp – lĩnh vực đòi hỏi tư duy sáng tạo, năng lực phân tích và khả năng ra quyết định – tri thức từ sách giữ vai trò như một nền tảng quan trọng, giúp người trẻ tích lũy kinh nghiệm, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hành động.
Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc đọc nhiều hay ít, mà ở phương thức tiếp cận tri thức. Thực tế cho thấy, một bộ phận sinh viên vẫn còn duy trì thói quen đọc mang tính hình thức, thiếu mục tiêu rõ ràng, chưa gắn với nhu cầu phát triển bản thân và yêu cầu của thực tiễn. Điều này dẫn đến tình trạng tích lũy tri thức thụ động, chưa chuyển hóa thành năng lực – yếu tố then chốt của quá trình khởi nghiệp.
Từ góc độ đó, các diễn giả thống nhất rằng, sách chỉ thực sự trở thành “tài sản” khi tri thức được chuyển hóa thành năng lực. Việc đọc cần được định hướng theo hướng chủ động, có chọn lọc, gắn với mục tiêu cụ thể và đi liền với quá trình phản tư, vận dụng vào thực tiễn. Chính quá trình này góp phần hình thành tư duy hệ thống, năng lực đổi mới sáng tạo và bản lĩnh nghề nghiệp cho người học.
Không khí trao đổi thẳng thắn, cởi mở tại chương trình cho thấy nhu cầu lớn của sinh viên trong việc tiếp cận những phương pháp học tập hiệu quả, phù hợp với yêu cầu của thời đại. Những chia sẻ từ các nhà khoa học, giảng viên và doanh nhân không chỉ góp phần tháo gỡ những nhận thức chưa đầy đủ về việc đọc sách, mà còn gợi mở hướng tiếp cận tri thức theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn.
Có thể khẳng định, câu hỏi “Sách có phải là tài sản của người khởi nghiệp trẻ?” không đơn thuần là một vấn đề mang tính học thuật, mà còn là lời gợi mở đối với cách thức người trẻ tiếp cận tri thức trong bối cảnh mới. Sách không tự thân tạo ra giá trị; chính quá trình đọc, hiểu, suy ngẫm và hành động mới quyết định giá trị của tri thức đối với mỗi cá nhân.
Thông qua những hoạt động học thuật thiết thực, Trường Đại học Thủy lợi tiếp tục khẳng định định hướng xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, lấy người học làm trung tâm, gắn đào tạo với đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, qua đó góp phần hình thành một thế hệ sinh viên không chỉ vững vàng về tri thức mà còn chủ động trong hành động, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Bình Dương
Ảnh: PGS.TS Nguyễn Cảnh Thái, Phó Hiệu trưởng Nhà Trường chủ trì buổi làm việc với Trường Cao đẳng nghề Thủy lợi Thủy điện Quảng Tây.
