Danh mục: Tin KHCN và HTQT

Vừa qua nhóm giảng viên của Trường Đại học Thủy lợi đã chính thức được Cục Sở hữu trí tuệ – Bộ Khoa học và Công nghệ cấp bằng Độc quyền sáng chế cho công trình nghiên cứu “Phương pháp đo hệ số ma sát cối quay cửa van cung”.

 ​

Cửa van là một bộ phận kết cấu quan trọng liên quan đến an toàn và hiệu quả của công trình Thủy lợi. Các công trình ngăn sông lớn thường có mức độ yêu cầu rất cao về hệ thống cửa van như trong quá trình khai thác, vận hành phải đáp ứng các nhiệm vụ: giữ nước, thoát lũ, đảm bảo điều kiện giao thông thủy qua công trình. Cửa van cung là loại cửa van có mặt cắt ngang dạng hình cung tròn, tâm cung thường trùng với tâm quay của cửa van, phần chắn nước là tổ hợp bản mặt lắp ghép, thông qua kết cấu giàn càng truyền lực lên trụ pin thông qua cối quay. Các đặc điểm cấu tạo cho phép cửa van cung có: khả năng chịu lực lớn; quá trình nâng hạ cửa van có lợi về lực do cửa van đóng mở quay quanh cối bản lề nên một phần trọng lượng cửa van được truyền lên trụ pin thông qua cối quay và bản mặt hình cung nên có thể lợi dụng sức nước để giảm lực nâng cửa van. Như vậy, cối quay là bộ phận đặc biệt quan trọng của cửa van cung.

Thực tế vận hành các cửa van trên thế giới cũng như ở Việt Nam cho thấy rất nhiều hư hại của đập có liên quan đến sự cố cửa van. Phân tích nguyên nhân các sự cố cửa van chỉ ra ba nguyên nhân chính gây ra các sự cố là: lực ma sát tại cối quay bị bỏ qua khi thiết kế; hiện tượng ăn mòn trên bề mặt trụ quay, do các tác động từ môi trường và do không được bảo trì thường xuyên nên lực ma sát lớn nhất lên đến mức gây ra phá hủy càng van và sự thiếu hụt cũng như giảm chất lượng theo thời gian của chất bôi trơn dẫn đến sự gia tăng lực ma sát tại cối quay.

Thực tế ăn mòn và suy giảm chất lượng của chất bôi trơn của bộ phận bạc cầu cối quay

Việc kiểm tra, đánh giá chính xác lực ma sát tại cối quay của cửa van có vai trò quyết định đến an toàn và hiệu quả vận hành của toàn bộ công trình. Hiện nay ở nước ta phương pháp đo hệ số ma sát cối quay tại hiện trường vẫn chưa được nghiên cứu và đề xuất.

Thông qua quá trình nghiên cứu trạng thái ứng suất – biến dạng của cụm cối quay bằng mô hình số và mô hình vật lý, các tác giả đã xây dựng được phương pháp đo hệ số ma sát cối quay cửa van cung với độ chính xác, độ tin cậy cao và có thể dễ dàng thực hiện tại hiện trường trong điều kiện vận hành bình thường của công trình.

Việc được cấp bằng Độc quyền sáng chế không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng cho nỗ lực không ngừng của các tác giả, mà còn khẳng định mạnh mẽ năng lực nghiên cứu khoa học và tiềm năng ứng dụng công nghệ của Trường Đại học Thuỷ lợi. Sáng chế này được kỳ vọng sẽ sớm được chuyển giao và áp dụng rộng rãi vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn cho các công trình Thuỷ lợi, Thuỷ điện trên cả nước.

Nhóm nghiên cứu

Vừa qua, Trường Đại học Thủy lợi đã tổ chức Hội thảo khoa học: “Giới thiệu các kết quả nghiên cứu đặc tính đất tan rã vùng Nam Trung Bộ và giải pháp xử lý đề xuất” để báo cáo các kết quả đã đạt được cũng như lấy ý kiến góp ý của các nhà khoa học về các kết quả thực hiện của đề tài.

Tham dự Hội thảo gồm đông đảo các nhà khoa học đến từ các đơn vị nghiên cứu liên quan như Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, Hội Thủy lợi Việt Nam, Trường Đại học kiến trúc, Khoa Công trình Trường Đại học Thủy lợi, phòng KHCN&HTQT Trường Đại học Thủy lợi và toàn thể các thành viên chủ chốt tham gia thực hiện đề tài.

Thay mặt Ban chủ nhiệm đề tài, PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm – Trưởng phòng KHCN&HTQT, chủ nhiệm đề tài đã phát biểu khai mạc và giới thiệu tóm tắt về mục tiêu Hội thảo, sau đó là 04 báo cáo tham luận được trình bày tại Hội thảo:

1. Giới thiệu tổng quan về đề tài. (PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm).
2. Báo cáo tổng quan về đất tan rã và hiện trạng đập khu vực Nam Trung Bộ; Thí nghiệm chỉ tiêu cơ lý và thành phần vật chất của đất (TS. Phạm Thị Hương).
3. Phân loại đặc tính tan rã và đề xuất giải pháp (TS. Trần Duy Quân).
4. Thí nghiệm cơ chế xói mái hạ lưu đập trên mô hình máng kính, giàn mưa; Phân tích cơ chế xói lở mái hạ lưu đập đất do đặc tính tan rã của đất đắp vùng Nam Trung Bộ (NCS. Trần Văn Vững).

TS. Trần Duy Quân trình bày báo cáo tham luận

PGS.TS. Lê Văn Hùng trao đổi các nội dung báo cáo

Sau các báo cáo tham luận, các nhà khoa học tham dự Hội thảo đã phát biểu, đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho Ban chủ nhiệm đề tài. Thay mặt Ban chủ nhiệm đề tài, PGS.TS Hồ Sỹ Tâm đã cảm ơn các ý kiến trao đổi, đóng góp của các chuyên gia tham dự hội thảo. Ban chủ nhiệm đề tài sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp của các chuyên gia để tiếp tục bổ sung và hoàn thiện các sản phẩm liên quan để tăng cường hơn nữa chất lượng chuyên môn của các sản phẩm của đề tài.

Nhóm nghiên cứu

Đây là kết quả của sự hợp tác khoa học giữa Trường Đại học Thủy lợi và Viện Phát Triển Bền Vững Pháp (IRD), nhằm đưa ra giải pháp hiệu quả trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động tiêu cực đến môi trường đất nông nghiệp.

Biến đổi khí hậu và hiện tượng nước biển dâng đang gây ra tình trạng xâm nhập mặn trên diện rộng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là ở các vùng ven biển. Trong khi đó, tình trạng hạn hán kéo dài càng làm trầm trọng thêm vấn đề này, khiến đất canh tác dần mất đi độ màu mỡ. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp cải tạo đất nhiễm mặn để duy trì sản xuất nông nghiệp bền vững là một nhiệm vụ cấp thiết.

Sáng chế của nhóm tác giả đề xuất một quy trình cải tạo đất nhiễm mặn dựa trên việc tuyển chọn và ứng dụng vi sinh vật có khả năng thích nghi trong môi trường đất mặn. Các vi sinh vật này có tác dụng: Tiết dịch giúp giảm độ linh động của muối trong đất; Kích thích hormone sinh trưởng của cây trồng, giúp cây phát triển tốt hơn trong điều kiện khắc nghiệt; Tăng cường quá trình rửa trôi muối xuống các tầng đất sâu hơn, giảm ảnh hưởng của muối đến rễ cây. Bên cạnh việc sử dụng vi sinh vật, quy trình này còn kết hợp biện pháp tưới nhỏ giọt, giúp cung cấp nước một cách hiệu quả, hạn chế sự bốc hơi nước và duy trì độ ẩm thích hợp cho cây trồng.

Giải pháp cải tạo đất nhiễm mặn để trồng rau hữu cơ bằng vi sinh vật và tưới nhỏ giọt là một bước tiến quan trọng trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp bền vững. Quy trình này không chỉ giúp khôi phục đất bị nhiễm mặn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc canh tác rau hữu cơ, mang lại lợi ích kinh tế và môi trường lâu dài. Với sự hợp tác giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước, sáng chế này hứa hẹn sẽ đóng góp quan trọng vào sự phát triển của nền nông nghiệp xanh và bền vững./.

PTH

     

Công nghệ xây dựng từ cây tre kết hợp với bê tông và thép: Với công nghệ này, vữa bê tông tính năng cao đã được trộn đều sau đó rót vào thân cây tre (sau khi đã khoét màng mắt tre). Trước khi đổ bê tông vào trong lõi tre cần định vị cây thép vào đúng vị trí tâm của cây tre bằng hệ khung định vị tim thép trong lõi tre. Sau khi tạo ra được các sản phẩm cọc tre có lõi thép thì việc ứng dụng sẽ được nhân rộng trong cuộc sống như: Cọc tre gia cố nền đường (ở những vùng đất ẩm thấp), cột tre bê tông lõi thép làm cột nhà, làm dầm đỡ mái nhà, làm thành hệ khung cho các công trình dân dụng và công nghiệp.

​

Ngoài ra, đến nay song song với bằng độc quyền sáng chế này chính tác giả đang nộp đăng ký bảo hộ thêm được một số sáng chế mới, đã được chấp nhận đơn hình thức. Trên cơ sở đó, ngày 11/01/2025 Hội sáng chế Việt Nam phối hợp với các tổ chức đã trao giải thưởng Ngôi sao sáng chế cho các tổ chức, cá nhân có thành tích tiêu biểu. Trong đó chính tác giả Lê Trung Phong đã được cấp giấy chứng nhận về “Sản phẩm công nghệ có tiềm năng thương mại hóa”. Đây là dấu ấn về sự đóng góp không ngừng nghỉ của đội ngũ khoa học của Trường Đại học Thủy lợi, bên cạnh công tác giảng dạy còn tiên phong trong khám phá, phát minh những tri thức mới nhằm áp dụng cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

https://khoahocphothong.vn/nhieu-sang-che-dac-biet-duoc-vinh-danh-tai-ngoi-sao-sang-che-ipstar-2024-258455.html

LTP

PGS.TS Nguyễn Hữu Huế – Bí thư Đảng ủy – Chủ tịch Hội đồng trường tới dự, chỉ đạo Hội thảo tại điểm cầu Phân hiệu. PGS.TS Đỗ Văn Quang – Phó Hiệu trưởng – Giám Đốc Phân hiệu cũng tham dự ở điểm cầu này. Đại biểu là các nhà khoa học, trí thức, giảng viên đến từ các trường đại học như Trường Đại học Bách khoa TP. HCM, Đại học Nông Lâm TP. HCM, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Đại học Việt Đức; các viện nghiên cứu như Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, Viện Kỹ thuật biển; Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam; Trung tâm Hạ tầng kỹ thuật TP. HCM, Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Nam; Sở Khoa học và Công nghệ TP. HCM.

PGS.TS Hồ Sỹ Tâm – Trường phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế tham dự tại điểm cầu Trường Đại học Thủy lợi. Đại biểu là các nhà khoa học, trí thức, giảng viên đến từ Trường Đại học Mỏ – Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội; Viện Thủy công – Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam; Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước Quốc Gia; Hội Địa chất công trình và Môi trường.

Hội thảo là minh chứng rõ nét cho nỗ lực của Trường Đại học Thủy lợi trong việc thực hiện các chỉ đạo quan trọng từ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đồng hành cùng chiến lược quốc gia về khoa học và công nghệ

Hội thảo được tổ chức với mục tiêu:

• Đánh giá thực trạng: Nghiên cứu các vấn đề về tài nguyên nước, chất lượng môi trường và hiện tượng sụt lún đất tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
• Tìm kiếm giải pháp: Ứng dụng công nghệ hiện đại như IoT, AI, và GIS trong quản lý tài nguyên nước, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
• Thực hiện chỉ đạo từ Nghị quyết 57-NQ/TW: Góp phần xây dựng và triển khai các giải pháp đột phá trong khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, mang lại lợi ích thiết thực cho khu vực trọng điểm của đất nước.

Hội thảo cũng là cơ hội để các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm hỗ trợ Chính phủ trong việc thực hiện Chương trình hành động quốc gia về phát triển khoa học và công nghệ đã được phê duyệt trong Nghị quyết số 03/NQ-CP.

Những báo cáo nổi bật

1. PGS.TS Triệu Ánh Ngọc:
   • Trình bày giải pháp chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên nước, tích hợp dữ liệu liên ngành và hệ thống hỗ trợ ra quyết định.
2. TS. Đặng Đức Nhận:
   • Nghiên cứu về phân chia dòng chảy và đánh giá tỷ lệ đóng góp của các nguồn nước tại ĐBSCL.
3. TS. Ngô Đức Chân:
   • Đề xuất giải pháp bền vững cho nền móng đô thị trước nguy cơ sụt lún tại ĐBSCL.
4. PGS.TS Trần Kim Châu:
   • Ứng dụng công nghệ InSAR để đo đạc và dự báo sụt lún đất tại các khu vực đô thị lớn.
5. PGS.TS Trần Đăng An:
   • Báo cáo về cơ chế lan truyền ô nhiễm tại vùng ven biển ĐBSCL, phân tích các yếu tố gây ô nhiễm từ thượng nguồn và hoạt động kinh tế cửa sông. Báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết của việc kiểm soát nguồn thải và cải thiện chất lượng nước, góp phần bảo vệ môi trường bền vững cho khu vực.

Thực hiện cam kết từ Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 03/NQ-CP

Hội thảo khẳng định vai trò của Trường Đại học Thủy lợi trong việc triển khai hiệu quả các chỉ đạo từ Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 03/NQ-CP, cụ thể:

• Thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng: Xây dựng các mô hình hỗ trợ ra quyết định dựa trên công nghệ số, nâng cao năng lực quản lý tài nguyên nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
• Tăng cường hợp tác đa ngành: Huy động sự tham gia của các cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp thực tiễn.
• Hỗ trợ địa phương phát triển bền vững: Đóng góp vào sự phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ môi trường tại ĐBSCL, một khu vực chiến lược của quốc gia.

Kết luận và định hướng phát triển

Hội thảo Khoa học Đồng bằng sông Cửu Long 2025 đã mang lại nhiều giá trị thiết thực, mở ra cơ hội hợp tác, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trong thực tiễn. Trường Đại học Thủy lợi sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và các địa phương trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần phát triển bền vững đất nước.

Dưới đây là một số hình ảnh được ghi nhận tại Hội thảo:

PGS.TS Nguyễn Hữu Huế – Bí thư Đảng ủy – Chủ tịch Hội đồng trường tới dự, chỉ đạo Hội thảo tại điểm cầu Phân hiệu

PGS.TS Đỗ Văn Quang – Phó Hiệu trưởng – Giám Đốc Phân hiệu phát biểu Khai mạc hội thảo tại điểm cầu Phân hiệu

PGS.TS Triệu Ánh Ngọc – Trưởng phòng Quản lý khoa học và Đối ngoại báo cáo tại điểm cầu Phân hiệu

TS Ngô Đức Chân – Chuyên gia tư vấn độc lập về cấu trúc nền đất báo cáo tại điểm cầu Phân hiệu

GS.TS Phạm Quý Nhân –  Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội phát biểu tại
điểm cầu Phân hiệu

GS.TS Lê Mạnh Hùng – Nguyên Giám đốc Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy lợi – Bộ NN và PTNT phát biểu tại điểm cầu Phân hiệu

TS Đặng Đức Nhận – Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam phát biểu tại điểm cầu Phân hiệu

Các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên tham dự tại điểm cầu Trường Đại học Thủy lợi

ThS Nguyễn Mạnh Trình – Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước Quốc Gia báo cáo tại điểm cầu Trường Đại học Thủy lợi

PGS.TS Nguyễn Huy Phương – Hội Địa chất công trình và Môi trường phát biểu ý kiến tại điểm cầu Trường Đại học Thủy lợi

PGS.TS Nguyễn Hữu Huế – Bí thư Đảng ủy – Chủ tịch Hội đồng trường chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu về dự Hội thảo tại điểm cầu Phân hiệu