Danh mục: Tin tức & thông báo

Trong khuôn khổ triển khai đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu cơ sở khoa học nâng mực nước dâng bình thường hồ thủy điện Sơn La góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước và an ninh năng lượng”, ngày 06–07/9/2026, tại tỉnh Sơn La, Trường Đại học Thủy lợi (TLU) phối hợp với Công ty Thủy điện Sơn La (EVNHPCSONLA) tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Vận hành phát điện bậc thang thủy điện sông Đà trong điều kiện nâng cao mực nước hồ thủy điện Sơn La”.

Tọa đàm có sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ quan quản lý và đơn vị vận hành công trình thủy điện. Về phía Bộ Khoa học và Công nghệ có GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh – Chủ nhiệm Chương trình KC.14/21-30, Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia giai đoạn đến năm 2030 “Nghiên cứu khoa học và công nghệ phục vụ bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước”; Chuyên gia Nguyễn Tài Sơn – nguyên Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 1 (PECC1).

Về phía Công ty Thủy điện Sơn La có ông Lưu Khánh Toàn – Phó Giám đốc cùng lãnh đạo, cán bộ các phòng, trung tâm của Công ty. Đoàn công tác của Trường Đại học Thủy lợi do PGS.TS. Nguyễn Cảnh Thái – Phó Hiệu trưởng, Chủ nhiệm đề tài dẫn đầu, cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực an toàn đập, thủy điện, thủy văn và môi trường.

Nâng mực nước hồ Sơn La – bài toán có ý nghĩa đặc biệt quan trọng

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Cảnh Thái nhấn mạnh nghiên cứu nâng mực nước dâng bình thường hồ thủy điện Sơn La là một nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, liên quan trực tiếp đến nhiều vấn đề chiến lược như an toàn công trình, an ninh nguồn nước, an ninh năng lượng và các vấn đề môi trường – xã hội.

Theo PGS.TS. Nguyễn Cảnh Thái, đề tài có phạm vi nghiên cứu rộng và phức tạp, đòi hỏi phải xem xét đồng thời nhiều khía cạnh từ an toàn công trình, vận hành hệ thống thủy điện, tài nguyên nước, năng lượng đến các vấn đề môi trường và xã hội. Vì vậy, việc tổ chức các tọa đàm, hội thảo khoa học với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và đơn vị trực tiếp vận hành công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm chứng, hoàn thiện các kết quả nghiên cứu.

PGS.TS. Nguyễn Cảnh Thái – Phó Hiệu trưởng, Chủ nhiệm đề tài phát biểu tại Hội thảo

Làm rõ các vấn đề trong vận hành bậc thang thủy điện sông Đà

Tại Tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận về những vấn đề có liên quan trực tiếp đến vận hành phát điện của hệ thống thủy điện trên bậc thang sông Đà trong điều kiện xem xét nâng cao mực nước hồ thủy điện Sơn La.

Các nội dung nghiên cứu và thảo luận tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: tác động tương hỗ trong quá trình vận hành phát điện của các nhà máy thủy điện trên bậc thang sông Đà; ảnh hưởng của các đặc tính năng lượng đến quá trình vận hành phát điện của Nhà máy thủy điện Sơn La và các công trình liên quan; đồng thời phân tích tác động của các điều kiện, ràng buộc pháp lý đối với quá trình vận hành phát điện của Nhà máy thủy điện Sơn La và các công trình trên bậc thang sông Đà.

Các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm không chỉ tập trung vào bài toán vận hành riêng lẻ của Nhà máy thủy điện Sơn La mà đặt công trình trong mối quan hệ tổng thể với Nhà máy thủy điện Lai Châu và toàn bộ bậc thang thủy điện sông Đà. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá toàn diện những tác động có thể phát sinh khi thay đổi mực nước hồ Sơn La, từ đó đề xuất các giải pháp vận hành phù hợp, bảo đảm hiệu quả phát điện và an toàn hệ thống.

EVNHPCSONLA: Kết quả nghiên cứu có giá trị thiết thực đối với công tác vận hành

Phát biểu tại Tọa đàm, ông Lưu Khánh Toàn – Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Sơn La đánh giá cao nội dung nghiên cứu của đề tài cũng như các kết quả được trình bày tại Tọa đàm.

Theo ông Lưu Khánh Toàn, các kết quả nghiên cứu đã góp phần giúp Công ty thuỷ điện Sơn La – đơn vị phối hợp thực hiện đồng thời là đơn vị tiếp nhận sản phẩm của đề tài – có thêm cơ sở khoa học để làm rõ những vấn đề cần quan tâm trong vận hành phát điện của các nhà máy thủy điện Lai Châu, Sơn La nói riêng và toàn bộ bậc thang thủy điện sông Đà nói chung.

Công ty Thủy điện Sơn La khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Trường Đại học Thủy lợi, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi trong phạm vi có thể để cung cấp thông tin, trao đổi chuyên môn và hỗ trợ quá trình triển khai nghiên cứu, góp phần đưa đề tài đạt được những kết quả khoa học và thực tiễn cao nhất.

Ông Lưu Khánh Toàn – PGĐ Công ty Thuỷ điện Sơn La phát biểu ý kiến

Mở ra hướng tiếp cận mới cho an ninh nguồn nước

Đánh giá về kết quả nghiên cứu, GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh cho rằng đề tài đã mở ra một hướng tiếp cận mới, có ý nghĩa trong nghiên cứu và khai thác hiệu quả tài nguyên nước.

GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh cho biết, kết quả rà soát các vị trí tiềm năng còn lại có khả năng xây dựng hồ chứa trên phạm vi cả nước cho thấy tổng dung tích hữu ích có thể tạo thêm hiện nay chưa đến 2 tỷ m³. Trong khi đó, nếu có thể nâng mực nước dâng bình thường hồ thủy điện Sơn La theo hướng tiếp cận của đề tài, dung tích hữu ích có thể tăng thêm hàng trăm triệu mét khối.

Theo GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh, đây là con số rất đáng chú ý, đặc biệt trong bối cảnh an ninh nguồn nước đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn. Việc nghiên cứu nâng cao hiệu quả khai thác một công trình hồ chứa hiện hữu có quy mô lớn như hồ Sơn La, nếu được chứng minh đầy đủ về cơ sở khoa học, kỹ thuật và an toàn, có thể mang lại giá trị rất lớn đối với bài toán bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia.

GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh cũng đánh giá cao tiến độ và chất lượng các kết quả nghiên cứu của đề tài. Trong hơn 6 tháng đầu triển khai, đề tài đã thực hiện một khối lượng công việc lớn, với nhiều kết quả có chất lượng cao, tạo nền tảng quan trọng cho các nội dung nghiên cứu tiếp theo.

GS.TS. Nguyễn Văn Tỉnh phát biểu ý kiến

Gắn nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn của ngành năng lượng

Chuyên gia Nguyễn Tài Sơn – nguyên Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Điện 1 (PECC1) đánh giá các kết quả được trình bày tại Tọa đàm không chỉ có ý nghĩa đối với riêng đề tài mà còn có khả năng mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới, liên quan đồng thời đến các lĩnh vực năng lượng, tài nguyên nước và nông nghiệp.

Trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện đang có những thay đổi nhanh chóng, nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng và yêu cầu khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên nước ngày càng cao, chuyên gia Nguyễn Tài Sơn cho rằng hướng nghiên cứu của đề tài đã tiếp cận đúng những yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, đặc biệt là bài toán bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh nguồn nước.

Những trao đổi tại Tọa đàm cũng cho thấy yêu cầu nghiên cứu nâng mực nước hồ Sơn La không thể được xem xét một cách riêng lẻ, mà cần đặt trong mối quan hệ tổng thể giữa an toàn công trình, vận hành hệ thống điện, khai thác tài nguyên nước và các yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội.

Tăng cường hợp tác giữa cơ sở nghiên cứu và đơn vị vận hành

Thành công của Tọa đàm cùng những kết quả bước đầu của đề tài tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Đại học Thủy lợi trong nghiên cứu, cung cấp các luận cứ khoa học và giải pháp công nghệ phục vụ những vấn đề lớn của ngành năng lượng và tài nguyên nước, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Trường Đại học Thủy lợi và Công ty Thủy điện Sơn La là một trong những yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm tiến độ và chất lượng của đề tài cấp Nhà nước. Mô hình hợp tác giữa cơ sở đào tạo – nghiên cứu và đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành công trình không chỉ giúp các kết quả nghiên cứu bám sát yêu cầu thực tiễn mà còn tạo điều kiện để các sản phẩm khoa học nhanh chóng được kiểm chứng, hoàn thiện và ứng dụng vào thực tế.

Đây cũng là hướng hợp tác có ý nghĩa lâu dài, góp phần tăng cường kết nối giữa khoa học và thực tiễn, đưa các kết quả nghiên cứu vào phục vụ trực tiếp công tác quản lý, vận hành hệ thống thủy điện, đồng thời đóng góp vào mục tiêu bảo đảm an toàn công trình, an ninh nguồn nước và an ninh năng lượng quốc gia.

P.KHCN&HTQT

Ngày 11/9/2026 tại Đà Lạt, Trường Đại học Thủy lợi phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị khu vực Đà Lạt trong bối cảnh biến đổi khí hậu”. Hội thảo là diễn đàn kết nối kết quả nghiên cứu của Nhà trường với yêu cầu quản lý, quy hoạch và đầu tư hạ tầng của địa phương, hướng tới một cách tiếp cận đồng bộ, theo lưu vực và thích ứng dài hạn.

Hội thảo khoa học về giải pháp phòng, chống ngập úng đô thị khu vực Đà Lạt. Ảnh: Ban Tổ chức

Tham dự hội thảo có TS. Lương Thanh Sơn – Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng; PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm – Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế, Trường Đại học Thủy lợi; ThS. Trần Văn Vững – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng miền Trung; cùng đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, các chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực thủy lợi, quy hoạch, xây dựng, môi trường và khí tượng thủy văn, các cơ quan báo đài trung ương và địa phương.

Hội thảo tập trung trao đổi kết quả Đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu đề xuất giải pháp giảm thiểu ngập lụt cho khu vực nội ô thành phố Đà Lạt” do Trường Đại học Thủy lợi chủ trì, PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm làm chủ nhiệm. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh các điểm ngập cục bộ tại Đà Lạt xuất hiện thường xuyên hơn, diễn biến nhanh và tác động ngày càng rõ tới giao thông, dân sinh, sản xuất và cảnh quan của đô thị du lịch.

Tiếp cận bài toán ngập từ đặc thù đô thị miền núi

Nhóm nghiên cứu xác định ngập đô thị Đà Lạt là kết quả cộng hưởng của nhiều yếu tố. Mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn là tác nhân kích hoạt; trong khi đô thị hóa, gia tăng bề mặt không thấm, suy giảm dung tích hồ điều tiết, thu hẹp hoặc bồi lắng lòng suối, điểm nghẽn tại cầu cống và hạn chế của hệ thống thoát nước làm gia tăng mức độ ngập.

Với địa hình dốc và thời gian tập trung nước ngắn, bài toán ngập được tiếp cận theo lưu vực, tập trung vào ba trục thủy hệ chính: suối Phan Đình Phùng, suối Mê Linh – hồ Xuân Hương và suối Cam Ly. Nhóm nghiên cứu đã khảo sát thực địa, đo bổ sung 97 mặt cắt trên khoảng 18,5 km suối, bay chụp UAV và xây dựng bộ mô hình tích hợp để tái hiện vùng ngập, đánh giá nguyên nhân và hiệu quả các kịch bản can thiệp.

Nhóm nghiên cứu Trường Đại học Thủy lợi trình bày kết quả nghiên cứu tại hội thảo. Ảnh: Ban Tổ chức

Kết quả mô phỏng cho thấy kịch bản tổng hợp các hạng mục công trình có thể giảm khoảng 34% tổng diện tích ngập và giảm rõ rệt diện tích ngập sâu. Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn đáng kể, cho thấy không thể chỉ dựa vào mở rộng hệ thống tiêu thoát mà cần đồng thời quản lý dòng chảy tại nguồn, bảo vệ hành lang suối, duy tu hệ thống và cảnh báo sớm.

Kết hợp giải pháp công trình và phi công trình

Nhóm giải pháp công trình tập trung khôi phục, nạo vét và nâng cao khả năng điều tiết của các hồ; cải tạo các đoạn suối, cống đang tạo điểm nghẽn; hoàn thiện mạng lưới thoát nước theo từng lưu vực. Các giải pháp phi công trình gồm bảo vệ hành lang suối; kiểm soát lấn chiếm; duy tu, vệ sinh cửa thu; quản lý rác thải; chủ động vận hành hồ đón lũ; tăng khả năng trữ, thấm nước tại chỗ và kiểm soát dòng chảy từ khu vực nhà kính.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống quan trắc, dự báo và cảnh báo sớm dựa trên trạm đo mưa, cảm biến mực nước và dữ liệu truyền liên tục. Thông tin quan trắc cần được tích hợp với mô hình thủy văn – thủy lực, bản đồ nguy cơ để hỗ trợ cơ quan quản lý ra quyết định và cảnh báo kịp thời cho cộng đồng.

Các ý kiến tại hội thảo góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học và tính khả thi của nhóm giải pháp đề xuất. Ảnh: Ban Tổ chức

Phát biểu kết luận, PGS.TS. Hồ Sỹ Tâm cho biết nhóm nghiên cứu sẽ tiếp thu ý kiến của cơ quan quản lý và các chuyên gia, tiếp tục cập nhật số liệu, hoàn thiện giải pháp theo hướng khả thi, có thứ tự ưu tiên và phù hợp với nguồn lực của tỉnh Lâm Đồng.

Hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Đại học Thủy lợi trong nghiên cứu, chuyển giao tri thức và đồng hành cùng địa phương giải quyết các bài toán thực tiễn. Các kết quả của đề tài sẽ cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quy hoạch, lựa chọn danh mục đầu tư, tổ chức vận hành và xây dựng hệ thống cảnh báo ngập đô thị.

Thông điệp được nhấn mạnh tại hội thảo là chống ngập cho Đà Lạt không chỉ là mở rộng cống hay xử lý từng điểm ngập, mà cần quản lý nước theo lưu vực, phục hồi năng lực trữ – tiêu thoát, kiểm soát dòng chảy tại nguồn và chủ động cảnh báo; qua đó góp phần xây dựng Đà Lạt xanh, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đà Lạt và bài toán ngập cục bộ: https://drive.google.com/file/d/1IWUSCTDOvV-8xyTTmoHBKxQFO-7-OOLh/view?usp=sharing

Tư liệu tham khảo: Báo Lâm Đồng; Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng; báo cáo và hình ảnh do Ban Tổ chức, nhóm nghiên cứu cung cấp.