Tác giả: Hồ Quang Tuấn

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức, gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, có tư duy độc lập và năng lực thích ứng ngày càng trở nên cấp thiết. Đối với thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên, việc hình thành văn hóa đọc và năng lực tự học không chỉ là nhu cầu cá nhân, mà còn là nền tảng quan trọng để tham gia hiệu quả vào hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Từ thực tiễn đó, chiều 22/4/2026, tại Trường Đại học Thủy lợi đã diễn ra talkshow với chủ đề “Sách có phải là tài sản của người khởi nghiệp trẻ?”, thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên, qua đó đặt ra một vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc trong hành trình lập thân, lập nghiệp của người trẻ hiện nay.

Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo các đơn vị chức năng, các nhà khoa học, nhà giáo và đông đảo sinh viên. Phát biểu tại chương trình, TS. Nguyễn Đình Trinh – Phó Trưởng phòng Chính trị và Công tác sinh viên, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp – ghi nhận và đánh giá cao vai trò của các hoạt động học thuật gắn với thực tiễn trong việc hình thành năng lực đổi mới sáng tạo cho sinh viên. Theo đó, việc xây dựng văn hóa đọc và năng lực tự học cần được xem là một trong những trụ cột quan trọng của giáo dục đại học trong bối cảnh mới.

Trong khuôn khổ talkshow, các diễn giả gồm ThS. Nguyễn Quốc Vương – nhà nghiên cứu, tác giả, dịch giả về giáo dục; bà Dương Nga – doanh nhân, nhà sáng lập trong lĩnh vực truyền thông – sáng tạo; TS. Phạm Thị Hải Yến – giảng viên phụ trách đào tạo kỹ năng; TS. Nguyễn Thị Oanh – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Khởi nghiệp – đã mang đến những góc nhìn đa chiều, giàu tính thực tiễn về mối quan hệ giữa việc đọc sách và hành trình phát triển cá nhân, nghề nghiệp.

Các ý kiến trao đổi tại chương trình cho thấy, trong bối cảnh giáo dục đại học đang chuyển dịch theo hướng mở, liên ngành và gắn với thực tiễn, tri thức không còn là yếu tố tĩnh mà trở thành nguồn lực động, có khả năng tạo ra giá trị nếu được khai thác đúng cách. Đối với hoạt động khởi nghiệp – lĩnh vực đòi hỏi tư duy sáng tạo, năng lực phân tích và khả năng ra quyết định – tri thức từ sách giữ vai trò như một nền tảng quan trọng, giúp người trẻ tích lũy kinh nghiệm, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hành động.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc đọc nhiều hay ít, mà ở phương thức tiếp cận tri thức. Thực tế cho thấy, một bộ phận sinh viên vẫn còn duy trì thói quen đọc mang tính hình thức, thiếu mục tiêu rõ ràng, chưa gắn với nhu cầu phát triển bản thân và yêu cầu của thực tiễn. Điều này dẫn đến tình trạng tích lũy tri thức thụ động, chưa chuyển hóa thành năng lực – yếu tố then chốt của quá trình khởi nghiệp.

Từ góc độ đó, các diễn giả thống nhất rằng, sách chỉ thực sự trở thành “tài sản” khi tri thức được chuyển hóa thành năng lực. Việc đọc cần được định hướng theo hướng chủ động, có chọn lọc, gắn với mục tiêu cụ thể và đi liền với quá trình phản tư, vận dụng vào thực tiễn. Chính quá trình này góp phần hình thành tư duy hệ thống, năng lực đổi mới sáng tạo và bản lĩnh nghề nghiệp cho người học.

Không khí trao đổi thẳng thắn, cởi mở tại chương trình cho thấy nhu cầu lớn của sinh viên trong việc tiếp cận những phương pháp học tập hiệu quả, phù hợp với yêu cầu của thời đại. Những chia sẻ từ các nhà khoa học, giảng viên và doanh nhân không chỉ góp phần tháo gỡ những nhận thức chưa đầy đủ về việc đọc sách, mà còn gợi mở hướng tiếp cận tri thức theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn.

Có thể khẳng định, câu hỏi “Sách có phải là tài sản của người khởi nghiệp trẻ?” không đơn thuần là một vấn đề mang tính học thuật, mà còn là lời gợi mở đối với cách thức người trẻ tiếp cận tri thức trong bối cảnh mới. Sách không tự thân tạo ra giá trị; chính quá trình đọc, hiểu, suy ngẫm và hành động mới quyết định giá trị của tri thức đối với mỗi cá nhân.

Thông qua những hoạt động học thuật thiết thực, Trường Đại học Thủy lợi tiếp tục khẳng định định hướng xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, lấy người học làm trung tâm, gắn đào tạo với đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, qua đó góp phần hình thành một thế hệ sinh viên không chỉ vững vàng về tri thức mà còn chủ động trong hành động, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Bình Dương

Ngày 19/4/2026, nhân dịp Tết cổ truyền Bunpimay của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Trường Đại học Thủy lợi đã tổ chức chuyến đi trải nghiệm thực tế cho sinh viên, góp phần tăng cường hiểu biết văn hóa, thúc đẩy giao lưu, vun đắp tình hữu nghị Việt Nam – Lào.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn sinh viên đã đến tham quan Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam. Tại đây, các bạn được hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc, trực tiếp tham gia các hoạt động lễ hội buôn làng Tây Nguyên như múa cồng chiêng, lễ hội mừng mùa lúa mới. Những trải nghiệm sinh động đã tái hiện rõ nét đời sống văn hóa truyền thống, giúp sinh viên cảm nhận sâu sắc hơn giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Đoàn cũng tham quan các công trình văn hóa tiêu biểu như chùa Khmer, tháp Chăm, qua đó mở rộng nhận thức về sự đa dạng trong tín ngưỡng và đời sống tinh thần của các cộng đồng dân cư Việt Nam. Đặc biệt, trong không khí đậm đà bản sắc Bunpimay, sinh viên Trường Đại học Thủy lợi đã có dịp gặp gỡ, giao lưu với bà con dân tộc Lào đang sinh sống tại Việt Nam. Sự đón tiếp trọng thị, ấm áp trong không gian nhà sàn truyền thống đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc, thể hiện sinh động tình đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa nhân dân hai nước.

Bên cạnh các hoạt động trải nghiệm văn hóa, đoàn còn tham gia tìm hiểu mô hình sản xuất nông nghiệp tại Ba Vì. Tại các trang trại chăn nuôi bò sữa, sinh viên được trực tiếp trải nghiệm công việc vắt sữa, thưởng thức sữa tươi nguyên chất và tìm hiểu quy trình sản xuất hiện đại. Đây là dịp để các bạn tiếp cận thực tiễn, gắn kiến thức học tập với đời sống sản xuất.

Chuyến đi cũng đưa đoàn đến thăm một gia đình địa phương tại Ba Vì. Bữa cơm giản dị nhưng đậm đà hương vị quê hương đã góp phần mang đến những trải nghiệm chân thực, gần gũi, giúp sinh viên thêm hiểu và trân trọng giá trị văn hóa, tình người nơi vùng đất này.

Đáng chú ý, toàn bộ hành trình của đoàn đã được Đài Truyền hình Việt Nam ghi hình, thực hiện phóng sự phát sóng trên kênh truyền hình quốc gia, qua đó lan tỏa hình ảnh sinh viên Trường Đại học Thủy lợi năng động, tích cực hội nhập, giàu tinh thần học hỏi tới đông đảo khán giả cả nước.

Nhân Ngày Văn hoá các dân tộc Việt Nam (19/4), chuyến đi càng mang ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục, bồi dưỡng nhận thức cho sinh viên về giá trị di sản văn hóa dân tộc; góp phần nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa của 54 dân tộc anh em. Đồng thời, đây cũng là dịp để tăng cường giao lưu, thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa sinh viên Việt Nam và lưu học sinh Lào đang học tập tại Trường Đại học Thủy lợi.

Chuyến đi trải nghiệm thực tế nhân dịp Tết Bunpimay không chỉ là hoạt động ngoại khóa thiết thực mà còn góp phần bồi đắp kiến thức, nâng cao hiểu biết văn hóa, đồng thời thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp giữa Việt Nam và Lào. Qua đó, khẳng định định hướng đào tạo toàn diện của Trường Đại học Thủy lợi, gắn lý luận với thực tiễn, hướng tới xây dựng thế hệ sinh viên phát triển toàn diện, giàu bản sắc và trách nhiệm với cộng đồng.

Bình Dương

Chiều 19-4, tại Học viện Ngân hàng, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ bế mạc Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII và trao giải Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” (SV_STARTUP 2026). Sự kiện tiếp tục khẳng định định hướng “làm thật – thi thật”, coi trọng sản phẩm, kết quả thử nghiệm, tính ứng dụng và phản hồi của người dùng, qua đó nâng cao chất lượng thực chất của các dự án khởi nghiệp.

Năm 2026, khối các cơ sở giáo dục đại học, có 50 dự án xuất sắc được lựa chọn vào vòng Chung kết Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp”. Các dự án thể hiện sự đa dạng về lĩnh vực và tính ứng dụng thực tiễn cao, gắn với công nghệ, môi trường, đời sống và tạo tác động xã hội. Ban Tổ chức đã trao 5 giải Nhất, 10 giải Nhì, 15 giải Ba và 19 giải Khuyến khích cho các dự án tiêu biểu của khối này

Phát biểu tại Lễ bế mạc, Bà Nguyễn Thị Quyên Thanh, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh, sau 3 ngày diễn ra sôi nổi, Ngày hội không chỉ là một sự kiện chuyên môn mà đã trở thành không gian hội tụ trí tuệ trẻ quốc gia, nền tảng kết nối tri thức – công nghệ – thị trường, góp phần nuôi dưỡng khát vọng đổi mới sáng tạo. Điểm nổi bật của năm nay là sự chuyển biến rõ nét từ “ý tưởng” sang “sản phẩm”, từ “phong trào” sang “hiệu quả thực chất”.

Trong bức tranh chung đó, đoàn sinh viên Trường Đại học Thủy lợi tiếp tục tạo ấn tượng với dự án Organic Lab – sản phẩm chế phẩm sinh học Sapobug 12SL, xuất sắc lọt Top 50 dự án tiêu biểu và giành giải Ba chung cuộc.

Nhóm thực hiện dự án gồm:

1. SV Đỗ Văn Được – Lớp 66MT1, ngành Kỹ thuật Môi trường, Khoa Hóa và Môi trường
2. SV Lê Thị Ngọc Linh – Lớp 65KTH1, ngành Kỹ thuật Hóa học, Khoa Hóa và Môi trường
3. SV Phạm Huy Hoàng – Lớp 65KTH1, ngành Kỹ thuật Hóa học, Khoa Hóa và Môi trường
4. SV Nguyễn Thị Lan – Lớp 65QT-MAR2, ngành Quản trị kinh doanh, Khoa Kế toán và Kinh doanh
5. HS Lê Uyển Như – Lớp 12D3, Trường THPT Bắc Thăng Long

Dự án được hướng dẫn bởi PGS.TS Đặng Thị Thanh Lê, khoa Hóa và Môi trường và cố vấn chuyên môn TS. Trương Thị Thu Hương, khoa Kế toán và Kinh doanh.

Với định hướng phát triển chế phẩm bảo vệ thực vật có nguồn gốc thảo mộc, sử dụng hoạt chất saponin chiết xuất từ quả bồ hòn, sản phẩm Sapobug 12SL hướng tới tiêu chí “Sạch hơn, an toàn hơn, thân thiện hơn”. Dự án góp phần giải quyết bài toán nông nghiệp sạch, tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước, giảm phát thải và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Đáng chú ý, đây là năm thứ 6 liên tiếp sinh viên Trường Đại học Thủy lợi có dự án lọt vào nhóm các dự án xuất sắc nhất tại SV_STARTUP. Trong chuỗi thành tích ấn tượng này, nhà trường đã từng đạt 1 giải Nhất, 1 giải Nhì, 2 giải Ba, 1 giải Triển vọng và năm nay tiếp tục bổ sung thêm 1 giải Ba, qua đó khẳng định vị thế và sự bền bỉ trong phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

SV_STARTUP 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, mở ra giai đoạn phát triển mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành giáo dục theo hướng thực chất, có đo lường và có đầu ra rõ ràng.

Thành tích đạt được tại Ngày hội không chỉ phản ánh năng lực nghiên cứu, sáng tạo của sinh viên Trường Đại học Thủy lợi, mà còn cho thấy hiệu quả của việc gắn kết đào tạo với thực tiễn, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo lan tỏa sâu rộng trong bản đồ khởi nghiệp học sinh, sinh viên cả nước.

Bình Dương, Ảnh: CLB Báo chí và Truyền thông